پرسش :
احتراماً بدين وسيله مشروح حركات و معاملات اقتصادى كه در فاصله 3 سال اخير خمسى خود انجام داده ام جهت اطلاع از ميزان بدهى خود بر اساس فتواى آن حضرت به استحضار عالى مى رساند: اولاً- در ابتداء رمضان سال 1416 ه ق چون ابتداء كار و شغل جديدم بود مبلغ دويست هزار تومان بابت خمس يک ميليون تومان موجودى نقد و وسائل دفتر دست گردان نموده و ميزان بدهى از مبلغ مزبور را نيز چندى پيش تحويل دفتر آن حضرت دادم. ثانياً- قبل از حلول سال خمسى 1417 ه ق منزلم را با توجّه به سودى كه مى كرد و در آن محل راحت نبودم به مبلغ 000/17500 تومان فروختم و نيز ماشينم را كه اقساط خريده بودم به نقد فروختم و با مقدارى قرض مجموعاً000/28500 تومان محل سكونت جديدى در شأن خود و خانواده مهى كردم و مجدداً نيز ماشين جديدى به اقساط با توجّه به اعتبار خود برداشتم و در طول سال 1417 ه ق تا 1418 مشغول پرداخت اقساط و بدهى ملک و ماشين بوده و اخيراً نيز با اتمام بدهى و پس انداز ديگرى كه داشتم ماشين اقساطى مزبور را به نقد به مبلغ 000/3500 تومان فروخته و با استقراض مجدد 000/5000 تومان ماشينى در شأن خانواده و خود به مبلغ 000/11000 تومان ابتياع نمودم عليهذا با عنايت به اينكه: 1 - با ارتحال حضرت امام رحمة اللّه عليه با اجازه مجتهدين حاضر سال 1416 و 1417 ه'ق را بقاء بر ميّت بودم. 2 - حدود سه ماه است كه قبل از حلول رمضان 1418 ه'ق براى عمل احكام به حضرتعاى رجوع كرده ام. 3 - در حال حاضر مبلغ چهار ميليون تومان مقروض بوده و يک ميليون تومان مطالبه دارم. على هذا مستدعى است مرقوم فرمائيد كه به مبالغ سود حاصل از فروش منزل و اتومبيل در سال 1417 ه'ق خمس تعلّق مى گيرد يا خير (با قيد به اينكه قبل از حلول سال خمسى پس انداز خود را نيز با وجوه حاصل از روش جمع نموده و معامله نمودم). و در سال 1418 كه هم اكنون در آستانه حلول ماه مبارك رمضان و سال خمسى مربوطه هستيم و قبل از حلول سال مزبور به آن حضرت در ارتباط با تمام مسائل شرعى و احكام من جمله خمس رجوع نمودم چقدر خمس بدهكار مى باشم؟
پاسخ :
مؤنه زندگى - يعنى لوازم خانگى - از تعلّق خمس مستثنى است و خمس به آن تعلّق نمى گيرد. چه اينكه مثل خانه و ماشين عيناً باقى بماند ى اينكه آنرا بفروشيم و از پول مؤنه آن زندگى ديگرى فراهم كنيم. بنابراين بر حسب مرقوم جنابعالى چيزى از بابت خمس بدهكار نيستيد ولى دو مطلب را لازم است در نظر بگيريد:
1 - در مؤنه لازم است اكتفا شود بآنچه كه مورد احتياج است و با موقعيت شخص نيز متناسب است. بنابراين اگر با ماشينى كه قيمت آن مثلاً پنج ميليون تومان است بتوانيم احتياج خود را رفع و موقعيت خود را حفظ كنيم يک ماشين 11 ميليون تومانى فراهم كنيم آن شش ميليون تومان اضافى خمس دارد.
2 - قرض هر سال جزء مؤنه آن سال است امّا قرضى كه بايد سال آينده آنرا بپردازيم جزء مؤنه آن سال است امّا قرضى كه بايد سال آينده آنرا بپردازيم جزء مونه امسال نيست و جزء مؤنه سال آينده است.
منبع: noorihamedani.com
مؤنه زندگى - يعنى لوازم خانگى - از تعلّق خمس مستثنى است و خمس به آن تعلّق نمى گيرد. چه اينكه مثل خانه و ماشين عيناً باقى بماند ى اينكه آنرا بفروشيم و از پول مؤنه آن زندگى ديگرى فراهم كنيم. بنابراين بر حسب مرقوم جنابعالى چيزى از بابت خمس بدهكار نيستيد ولى دو مطلب را لازم است در نظر بگيريد:
1 - در مؤنه لازم است اكتفا شود بآنچه كه مورد احتياج است و با موقعيت شخص نيز متناسب است. بنابراين اگر با ماشينى كه قيمت آن مثلاً پنج ميليون تومان است بتوانيم احتياج خود را رفع و موقعيت خود را حفظ كنيم يک ماشين 11 ميليون تومانى فراهم كنيم آن شش ميليون تومان اضافى خمس دارد.
2 - قرض هر سال جزء مؤنه آن سال است امّا قرضى كه بايد سال آينده آنرا بپردازيم جزء مؤنه آن سال است امّا قرضى كه بايد سال آينده آنرا بپردازيم جزء مونه امسال نيست و جزء مؤنه سال آينده است.
منبع: noorihamedani.com
