پرسش :

همان گونه که حضرت مستطاب عالی استحضار دارید تعدادی از زنان و مردان که به ازدواج یکدیگر در می آیند به دلایل طبی نمی‌توانند به طور طبیعی زاد و ولد نمایند و نیاز است که روشهای درمانی مختلف برای کمک به آنها استفاده شود. یکی از این روشها لقاح خارج از رحم است. در این روش تخمک را از زوجه و نطفه را از شوهرش گرفته و آنها را با هم مخلوط می کرده. از اختلاط و امتزاج تخمک و نطفه جنین حاصل می شود و بعد این جنین به رحم زوجه منتقل می شود تا حاملگی و بعد زایمان صورت گیرد. لازم به ذکر است که جنین ها هنگام انتقال به رحم فقط 24 تا 48 ساعت از زمان لقاحشان گذشته و دارای 4 الی 8 سلول می باشند. بسیاری از اوقات تعداد جنین های حاصله از نطفه زن و شوهر بیش از حد نیاز است. در این صورت اضافات آن منجمد شده و بعدها درصورتی که زن حامله شد و زایمان انجام داد، با رضایت زوجین، جنین ها از رده خارج و دور ریخته می شوند. از طرف دیگر تعدادی از زوجها وجود دارند که به دلایل طبی به هیچ وجه صاحب فرزند نمی شوند اما برای برخی از آنها، این امکان از نظر طبی وجود دارد که جنین های مازاد دسته اول را در صورت عدم نیاز زوجین، به رحم این زن انتقال داد تا او حامله شود و زایمان انجام دهد و بعد بچه را شیر داده و بزرگ نماید. سوالاتی که در این زمینه مطرح می شود عبارتند از: 1ـ انتقال این جنین ها به رحم زن ثالث از نظر شرعی چگونه است؟ 2ـ در صورت عدم نیاز زوجین به جنین خود، آیا وافقت آنها برای هدیه جنین به غیر لازم است یا خیر؟ 3ـ آیا والدین صاحب جنین می‌توانند در ازای اهداء جنین خود وجهی دریافت نمایند؟ 4ـ آیا ارایه مشخصات اهدا کنندگان جنین به دریافت کنندگان و یا برعکس لازم است یا خیر؟ 5ـ در صورت پسر بودن فرزند، با زنی که در رحم او بزرگ شده محرم است یا خیر؟ 6ـ در صورت دختر بودن، فرزند با شوهر زنی که در رحم او بزرگ شده محرم است یا خیر؟ 7ـ والدین فرزند حاصل، چه کسانی هستند؟ 8ـ تکلیف ارث این بچه ها پس از تولد چگونه است؟ 9ـ در صورت توافق قبلی والدین صاحب جنین (صاحب نطفه و تخمک) در اهداء جنین خود، آیا می‌توانند پس از تولد نوزاد و یا سالها بعد، از شخص ثالث مدعی استرداد طفل شوند؟

پاسخ :
انتقال دادن نطفه غیر شوهر به رحم زن جایز نیست و در صورت انتقال فرزندی که از این راه بوجود میاید فرزند غیر مشروع است بنابراین جواب بسیاری از سوالات بعد منتفی است و فقط رد مسأله محرمیت که در بند 5 و 6 مطرح شده است و در مسأله ازدواج احتیاط مراعات شود.
منبع: noorihamedani.com