پرسش :

من دانشجوی کارشناسی ارشد هستم و طرح تحقیقی‌ام در مورد بانک‌داری بدون ربا می‌باشد... ۱ـ با توجه به این که مضاربه از عقود جایز است آیا می‌توان به وسیله شرط ضمن عقد برای مضاربه، مدت زمان تعیین نمود؟ ۲ـ آیا می‌توان به طریقی کلیه هزینه‌های مضاربه یا بخشی از آن را به عهده عامل قرار داد؟ ۳ـ آیا می‌توان عامل را عهده دار تامین خسارت نمود؟ ۴ـ آیا بانک مجاز است عامل را مکلف به پرداخت سود مشخص نماید و یا این‌که به او بگوید حداقل ازاین مقدار نباید کمتر باشد؟ ۵ـ آیا بانک مجاز است در صورتی که مضاربه سود نداشته به اندازه ای که برای سود قبلا مشخص شده بود از وثایقی که قبلا عامل در اختیار بانک در قرار داده بود برداشت کند؟

پاسخ :
اـ ممکن است زمانی تعیین شود وشرط شود که تا آن زمان هیچکدام فسخ نکنند ولی این امر فقط حکم تکلیفی به حرمت فسخ را در پی دارد و اگر فسخ کنند فسخ می‌شود ولی می‌توانند شرط کنند که هر کدام اگر فسخ کردند فلان مقدار پول به دیگری بپردازد.
۲ـ اشکال ندارد.
۳ـ مالک می‌تواند شرط کند که اگر خسارت شد یا سرمایه تلف شد عامل به مقدار آن از مال خود جبران کند واین صیغه با صیغه ضمان خسارت فرق می‌کند.
۴ـ مالک که در این فرض بانک است می‌تواند شرط کند که اگر سود به این مقدار نرسید عامل باید تا سقف این مقدار از مال خود بپردازد.
۵ـ مالک می‌تواند شرط کند که اگر سود نداشت حق داشته باشد به مقدار مال یاد شده از اموال اوبردارد.

منبع: sistani.org