پرسش :

حقوق زن در ازدواج موقت چیست؟

پاسخ :
ازدواج موقت یکی از انواع ازدواج است که در مذهب تشیع به رسمیت شناخته شده است و تفاوت­هایی با ازدواج دائم دارد اما حقوقی که برای زن در این ازدواج تحقق می ­یابد که عبارت است از:
1. حق دریافت مهریه
یکی از ارکان مهم پیدایش نکاح موقت، ذکر مهر در این نوع ازدواج است به گونه­ای که مطابق ماده 1095 قانون مدنی ایران عدم مهر موجب بطلان آن می­شود. بنابراین، یکی از حقوق زن رد ازدواج موقت دریافت مهریه است که به تصریح ماده 1082 زن به مجرد عقد آن را مالک می­شود و می­تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.
باساس ماده 1085 قانون مذکور وی در این زمینه از حق حبس نیز برخوردار است به این معنا که تا مهریه به او تسلیم نشده می­تواند از ایفای وظایف زناشویی سر باز زند و خود را تسلیم شوهر نکند به شرط آن که مهر مزبور حالّ باشد نه مؤجّل. همچنین چنانچه شوهر قبل از نزدیکی با وی تمام مدت نکاح را ببخشد باید نصف مهر را به زن بدهد.
2. حق تعیین مدت زمان ازدواج
یکی از شرایط ازدواج موقت این است که مدت زمان باید کاملاً معین باشد. (ماده 1076 ق.م) به طور طبیعی زن این حق را دارد که زمانی که می­خواهد با مردی به عنوان زوجه موقت زندگی کند را معین کند خواه به صورت کوتاه مدت باشد یا دراز مدت.
3. حق شرط توارث
یکی از کسانی که از یکدیگر ارث می­برند زن و شوهرند که طبق ماده 940 ق.م لازم است ازدواج از نوع دائم باشد اما طبق نظر برخی از مراجع تقلید مانند حضرات ایات میرزا جواد تبریزی(ره) و فاضل لنکرانی(ره) می­توانند در ضمن عقد شرط توارت دو طرفه یا ارث یکی از دو طرف را بنمایند.[1]
4. حق شرط نفقه
مطابق ماده 1113 قانون مدنی ایران، در ازدواج موقت حزن حق نفقه ندارد مگر این­که شرط شده باشد که وی حق نفقه داشته باشد مثل این­که در ضمن عقد نکاح شده باشد که زوجه موقت دارای حق نفقه باشد و یا عقد مبنی بر آن جاری شده باشد یا از نوع شرط ابتنایی یا بنایی باشد که در این صورت نیز زوجه حق دریافت نفقه را خواهد داشت.

معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1.رئیسی، مسعود و باختر، سیداحمد، مجموعه کامل قوانین و مقررات ازدواج موقت، تهران: خط سوم، 1390.
2.شریفی، سیدحسن، ازدواج موقت و چالش ها، قم: بوستان کتاب قم،1390.
3.افضل آزادی، محسن، ازدواج موقت از دیدگاه قرآن و سنت، قم: برگ فردوس، 1390.

پی نوشت ها:
[1] . گنجینه استفتائات قضایی(نرم­افزار)، مؤسسه آموزشی و پژوهشی قضا –قم، سؤال5728.

منبع: اندیشه قم