پرسش :

خانمى در سال 1310 شمسى کلّیه ما یملک خود را -منقول و غیر منقول- به همسر خود صلح نموده با شرط خیار فسخ در مدّت سى سال و استیفاء منافع براى خود در مدّت مذکور؛ و با این شرط که در صورت فوت مصالحه‏‌کننده در بین مدّت و عدم ظهور فسخ خیار و ساقط شدن استیفاى منفعت، متصالح یک ثلث از عین الصلح مزبور را با نظارت شخص معین مخارج کفن و دفن و تعزیه‌‏دارى‏‌هاى ثلاثه و سبعه و اربعین و سال او نماید و دو ثلث دیگر را (چنانچه مصالحه‏‌کننده اولادى داشته باشد) متصالح بین خود و اولاد مصالحه کننده مزبور از قرار لِلذَّکرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَیینِ‏ قسمت نماید. در سال 1320 یک دختر که تنها اولاد مصالحه کننده مزبور است به وجود آمده، و در سال 1324 مصالحه‏‌کننده (مادر دختر) فوت نموده، و با فوت او صلح مزبور لازم و قطعى شده است، متصالح مکلّف بوده دو ثلث از مورد صلح را بین خود و دختر تقسیم نماید، متأسّفانه به این تکلیف عمل نکرده و در سال 1351 فوت نموده (در حالى که زن و شش فرزند دیگر دارد) خواهشمند است بفرمایید: 1- آیا با توجّه به صلح‏نامه سهم آن یک دختر و شش فرزند بعدى که از همسر دوّم مى‌‌‏باشند چیست؟ 2- آیا زوجه دوّم حقّ گرفتن مهریه را دارد در صورتى که هیچ اثرى از تعیین مهریه نیست؟

پاسخ :
1: اگر به شرط تقسیم که در ضمن مصالحه کرده عمل نشده دختر زن فوت شده حقّ فسخ مصالحه را دارد؛ و در صورت فسخ، حقّ مطالبه ارث خودش را از مادرش دارد، و سهم شوهر از ترکه زن اوّل بین همه ورثه که از جمله دختر زن اوّل است تقسیم مى‌‏شود.
ج 2: اگر ثابت است که [زن دوّم‏] از شوهر مهریه خود را طلبکار است و مقدار آن نیز معین است مى‌‌‌‌‌‏تواند مطالبه کند، و نزاع باید در محکمه شرعیه حلّ و فصل شود.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص373