پرسش :

این جانب دخترى داشتم که به عقد ازدواج پسر خواهرم در آوردم، شبى که اوّلین موشکهاى بعثیون عراق به دزفول شلیک شد یکى از آنها به خانه خواهرم اصابت نمود و در نتیجه دامادم بلافاصله از بین رفت، و دخترم که نه‌‏ماهه حامله بود با کودکش قبل از به دنیا آمدن او در بیمارستان درگذشتند: 1- داماد در دوران حیات داراى کارگاهى بود و مقدارى اثاثیه و أبزار کار آماده در آن بود که جزء ما ترک بوده، این ما ترک بین پدر و مادر و خانواده عروس به چه ترتیبى تقسیم شود؟ 2- بعد از عروسى (طبق سنن و رسومات محلّى) بستگان مبالغى و یا هدایایى به عنوان رونما به عروس چشم روشنى داده‏‌اند. تکلیف آنها چه مى‌‏شود و به چه کسى مى‏‌رسد؟ 3- مهریه دختر 2500 تومان در ذمّه داماد بوده است، در ضمن مبلغ ده هزار تومان به عنوان نقد مهریه از پسر گرفته شده و حدّ أقلّ سه برابر آن نیز از خود به آن اضافه نموده برایش جهیزیه تهیه نموده‌‌‌‏ام (که کمتر از یک دهم آن از زیر آوار بیرون آورده نشده است) در این مورد تکلیف چیست؟ 4- در صورتى که وجهى به صبیه بنده برسد با آن چه باید کرد؟ و احیانا اگر مستطیع شد تکلیف چیست؟

پاسخ :
(1)- در فرض مرقوم یک چهارم ترکه داماد سهم الارث عروس است که از او به پدر و مادرش مى‏‌رسد، و سه چهارم دیگر به والدین داماد مى‏‌رسد.
(2 و 3)- هرچه که مال عروس بوده از هدایا و جهیزیه و مهریه تماما به والدین عروس مى‏‌رسد.
(4)- شبهه وجوب حجّ اگر از ناحیه رسیدن ارث شوهر به وى باشد در فرض مرقوم مستطیعه نشده و دارایى زن پس از کسر بدهى و وصیت به والدین او مى‏‌رسد.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص410