پرسش :

این جانب در طول حیات پدرم مکرّرا به ایشان تأکید مى‏‌کردم که اگر احیانا دیونى را در زمینه واجبات خویش دارد تماما اداء نماید، ولى پدرم ادّعاء داشتند که هیچ گونه دینى از این بابت ندارند. البتّه من از واجب الحجّ بودن ایشان آگاهى داشتم و از طرفى از نوع مرض ایشان هم آگاه بودم که از نوع سرطان و غیر قابل علاج است، به همین دلیل در اواخر حیات ایشان دوباره موضوع را با پدرم در میان گذاشتم ولى همان جواب قبلى را دریافت نمودم. از طرفى بعد از پدرم هیچ گونه ارثى از ایشان به بنده تعلّق نگرفته است مگر شش من زمین و آب (که دو برابر همان مقدار -و شاید هم بیشتر- در طول حیات خویش با قید کردن در قباله عقد به خانم برادرم منتقل کرده‌‌‌‏اند، و به خاطر این که این باعث ناراحتى من نگردد مقدار مذکور را به من منتقل نموده‌‏اند) و بقیه ما یملک ایشان (از قبیل پول، زمین، آب، گوسفند، گاو و هرچه موجودى داشتند) بنابر وصیت پدرم به مادرم منتقل شده. لطفا این جانب را راهنمایى کنید که آیا مى‌‌‌‌‌‌‏‌توانم از ارثیه منتقله به مادرم براى اداء دین پدرم استفاده کنم یا نه؟ و با توجّه به این‌که من پسر بزرگ خانواده هستم آیا اصلا دیون پدرم به این جانب تعلّق مى‌‏گیرد؟

پاسخ :
بر ورثه واجب نیست از مال خودشان دین متوفّى را بپردازند، ولى اگر دینى بر عهده میت باشد و مال از او باقى مانده باشد باید دین را (که یکى از آنها حجّ واجب است) از آن مال اداء نموده و اگر پدر شما در زمان حیات تملیک به مادرتان نکرده بلکه وصیت نموده، باید اوّلا دیون مالى او را اداء نمود و بعد وصیت او در ثلث باقى نافذ و بقیه بین ورثه تقسیم مى‌‏شود.
منبع: استفتائات امام خمینی(ره)، ج‏3، ص436