سه‌شنبه، 25 شهريور 1399
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

احکام بیع | عقد استصناع

پرسش :

فقهاى شیعه در مورد استصناع کمتر به بحث پرداخته اند، و به جز آنچه که مرحوم شیخ طوسى رحمه الله در کتاب خلاف{1} و مبسوط{2} آورده و قائل به عدم اعتبار این قرارداد شده، در آثار علماى دیگر مطلبى در این زمینه یافت نمى شود. بر خلاف ما، فقهاى عامه تقریباً تمام مذاهب آنها قائل به اعتبار این گونه قراردادها هستند؛ ولى در مورد ماهیّت آن با هم اختلاف دارند. حنفیّه مى گویند: «این قرارداد نوعى بیع است، ولى رعایت شرایط بیع سلم لازم نیست مگر در شرایط خاص» ولى مذاهب سه گانه دیگر مى گویند: «بیع سلم است و تمام شرایط آن (از جمله قبض ثمن فى المجلس) باید رعایت گردد». امروزه، مخصوصاً در زمینه ساخت و ساز آپارتمان و کالاهاى بزرگ وهمچنین در زمینه تجارت بین المللى مثل ساخت کشتى هاى بزرگ، قرارداد سفارش ساخت بسیار متداول است و عرف عقلا آن را پذیرفته اند. قرارداد به این نحو است که کسى به نزد صنعتگر یا صاحب حرفه اى مى آید و از او مى خواهد فلان کالا را با ویژگى هایى که در قرارداد ذکر مى کنند براى او (سفارش دهنده) بسازد (موادّ اولیّه از خود صنعتگر است) در این حال قراردادى میان این دو به امضا مى رسد که صاحب صنعت تعداد مورد توافق را براى سفارش دهنده بسازد و در زمان معیّن تحویل دهد وقیمت آن را دریافت کند. حال چند سؤال مطرح است: الف) آیا قرارداد منعقد شده میان طرفین معتبر است؟ ب) در صورت اعتبار، ماهیّت این قرارداد چیست و آثار چه عقدى بر آن بار مى شود؟ ج) آیا این قرارداد جایز است یا لازم؟ د) خیاراتى که در این قرارداد وجود دارد چیست؟


پاسخ :
این گونه قراردادها تحت عنوان بیع سلم قرار مى گیرد و از آن جا که در بیع سلم باید جنس مسلم فیه از هر جهت معلوم باشد و وسایلى که با دست مى سازند کاملاً معلوم و مشخص نیست و هر یک ممکن است به صورتى درآید به همین دلیل سلم را در آن صحیح ندانسته اند، امّا در عصر و زمان ما که به کمک کارخانه ها به صورت یکنواخت ساخته مى شود بیع سلم در آن اشکالى ندارد و احکام سلم در آن جارى مى شود.
 
پی‌نوشت‌ها:
1. کتاب خلاف، ج 3، باب سلم، مساله 23
2. مبسوط، ج 2، ص 894

منبع: استفتائات جدید، آیت‌‌ الله العظمی مکارم شیرازی دام ظله، جلد 4، تهیه و تنظیم: ابوالقاسم علیان نژادی، قم: انتشارات امام علی بن ابی‌طالب علیه ‌السلام، 1393.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم
play_arrow
تجمع اعتراضی پلیس فرانسه در برابر اقامتگاه ماکرون + فیلم