شنبه، 25 ارديبهشت 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

فلسفه تکبیرات در منا

پرسش :

با توجه به جایگاه حج در قرآن کریم، فلسفه تکبیرات در منا چیست‌؟


پاسخ :
یکى از دستورهاى مستحبى در عید اضحى (عید قربان) که در روایات اسلامى آمده، تکبیرات مخصوصى است که همه مسلمانان، چه آنان که در مراسم حج شرکت کرده‌اند و در منا هستند، و چه آنان که در دیگر نقاط‍‌ مى‌باشند، بعد از نمازها مى‌گویند - کسانى که در منا باشند بعد از 15 نماز که نخستین آن نماز ظهر روز عید است و کسانى که در غیر منا باشند بعد از 10 نماز تکرار مى‌کنند - و صورت تکبیرات چنین است:
«اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، لا اله الا اللّٰه، و اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، و للّٰه‌الحمد، اللّٰه اکبر على ما هدانا»

خداوند متعال در قرآن مى‌فرماید:«و اذکُروا اللّٰهَ‌ فى ایّامٍ‌ مَعدوداتٍ‌؛ و خدا را در روزهاى معینى یاد کنید.»(1)

چنان که در روایات آمده و به نظر غالب مفسران، مقصود از ایّام معدودات ایّام تشریق (11 تا 13 ذى‌ الحجه) است و چنان که در روایات آمده است مقصود از ذکر و یاد خدا تکبیراتى است که گذشت.(2)

هم‌چنین خداوند در آیات 27 و 28 سوره حج مى‌فرماید:«و اذِّن فِى‌النّاسِ‌ بِالحَجِ‌ّ یَأتوکَ‌ رِجالًا... لِیَشهَدوا مَنافِعَ‌ لَهُم ویَذکُرُوا اسمَ‌ اللّٰهِ‌ فى ایّامٍ‌ مَعلوماتٍ‌ عَلىٰ‌ ما رَزَقَهُم مِن بَهیمَةِ‌ الاَنعامِ‌...؛ همه مردم را به حج دعوت کن تا با پاى پیاده و... به سوى تو آیند * تا شاهد منافع خود باشند و در ایام معینى خدا را یاد کنند که گوشت برخى حیوانات را روزى آنان کرد.»

بنابر آنچه در روایات آمده و به نظر بسیارى مفسران، یکى از مصادیق ذکر اللّٰه در ایام معلومات، تکبیراتى است که در ایام حج گفته مى‌شود.(3)

با توجه به آنچه گذشت مى‌توان گفت:

الف) یکى از دلایل استحباب این تکبیرات، آیاتى است که خداوند به ما دستور مى‌دهد در ایام تشریف در منا خداوند را یاد کنیم و به فرموده امامان، یکى از بهترین مصادیق یاد خدا، خواندن همین تکبیرات است.

ب) یکى از فلسفه‌هاى حج، یاد خداوند است و تکبیرات مذکور از بهترین اذکار الهى است.

ج) در روایات آمده است وقتى حضرت ابراهیم آماده ذبح اسماعیل شد و اسماعیل نیز خودش را براى ذبح شدن آماده کرد، جبرئیل با تعجب گفت: اللّٰه اکبر اللّٰه اکبر و اسماعیل گفت: لا اله الّا اللّٰه و اللّٰه اکبر و ابراهیم هم گفت: اللّٰه اکبر و للّٰه‌الحمد.

تکبیرهاى جبرئیل و اسماعیل و ابراهیم در سرزمین منا، شباهت زیادى به تکبیرهایى دارد که حاجیان در منا و مسلمانان در دیگر سرزمین‌ها تکرار مى‌کنند.

این تکبیرها، خاطره پیروزى ابراهیم و اسماعیل در آن میدان بزرگ را در نظرها زنده مى‌کند و به همه مسلمانان در منا و غیر منا الهام مى‌بخشد.(4)

پی‌نوشت‌ها:
(1). بقره/ 203
(2). المعتبر، محقق حلى، ج 2، ص 322؛ کافى، ج 4، ص 516؛ تهذیب الاحکام، ج 5، ص 487؛ تفسیر عیاشى، ج 1، ص 99؛ تفسیر قمى، ج 1، ص 71؛ مجمع‌البیان، ج 2، ص 52
(3). مجمع‌البیان، ج 7، ص 145؛ جوامع‌الجامع، ج 2، ص 556
(4). تفسیر نمونه، ج 19، ص 125

​​​​​​​منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم