شنبه، 25 ارديبهشت 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

فلسفه تکبیرات در منا

پرسش :

با توجه به جایگاه حج در قرآن کریم، فلسفه تکبیرات در منا چیست‌؟


پاسخ :
یکى از دستورهاى مستحبى در عید اضحى (عید قربان) که در روایات اسلامى آمده، تکبیرات مخصوصى است که همه مسلمانان، چه آنان که در مراسم حج شرکت کرده‌اند و در منا هستند، و چه آنان که در دیگر نقاط‍‌ مى‌باشند، بعد از نمازها مى‌گویند - کسانى که در منا باشند بعد از 15 نماز که نخستین آن نماز ظهر روز عید است و کسانى که در غیر منا باشند بعد از 10 نماز تکرار مى‌کنند - و صورت تکبیرات چنین است:
«اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، لا اله الا اللّٰه، و اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، و للّٰه‌الحمد، اللّٰه اکبر على ما هدانا»

خداوند متعال در قرآن مى‌فرماید:«و اذکُروا اللّٰهَ‌ فى ایّامٍ‌ مَعدوداتٍ‌؛ و خدا را در روزهاى معینى یاد کنید.»(1)

چنان که در روایات آمده و به نظر غالب مفسران، مقصود از ایّام معدودات ایّام تشریق (11 تا 13 ذى‌ الحجه) است و چنان که در روایات آمده است مقصود از ذکر و یاد خدا تکبیراتى است که گذشت.(2)

هم‌چنین خداوند در آیات 27 و 28 سوره حج مى‌فرماید:«و اذِّن فِى‌النّاسِ‌ بِالحَجِ‌ّ یَأتوکَ‌ رِجالًا... لِیَشهَدوا مَنافِعَ‌ لَهُم ویَذکُرُوا اسمَ‌ اللّٰهِ‌ فى ایّامٍ‌ مَعلوماتٍ‌ عَلىٰ‌ ما رَزَقَهُم مِن بَهیمَةِ‌ الاَنعامِ‌...؛ همه مردم را به حج دعوت کن تا با پاى پیاده و... به سوى تو آیند * تا شاهد منافع خود باشند و در ایام معینى خدا را یاد کنند که گوشت برخى حیوانات را روزى آنان کرد.»

بنابر آنچه در روایات آمده و به نظر بسیارى مفسران، یکى از مصادیق ذکر اللّٰه در ایام معلومات، تکبیراتى است که در ایام حج گفته مى‌شود.(3)

با توجه به آنچه گذشت مى‌توان گفت:

الف) یکى از دلایل استحباب این تکبیرات، آیاتى است که خداوند به ما دستور مى‌دهد در ایام تشریف در منا خداوند را یاد کنیم و به فرموده امامان، یکى از بهترین مصادیق یاد خدا، خواندن همین تکبیرات است.

ب) یکى از فلسفه‌هاى حج، یاد خداوند است و تکبیرات مذکور از بهترین اذکار الهى است.

ج) در روایات آمده است وقتى حضرت ابراهیم آماده ذبح اسماعیل شد و اسماعیل نیز خودش را براى ذبح شدن آماده کرد، جبرئیل با تعجب گفت: اللّٰه اکبر اللّٰه اکبر و اسماعیل گفت: لا اله الّا اللّٰه و اللّٰه اکبر و ابراهیم هم گفت: اللّٰه اکبر و للّٰه‌الحمد.

تکبیرهاى جبرئیل و اسماعیل و ابراهیم در سرزمین منا، شباهت زیادى به تکبیرهایى دارد که حاجیان در منا و مسلمانان در دیگر سرزمین‌ها تکرار مى‌کنند.

این تکبیرها، خاطره پیروزى ابراهیم و اسماعیل در آن میدان بزرگ را در نظرها زنده مى‌کند و به همه مسلمانان در منا و غیر منا الهام مى‌بخشد.(4)

پی‌نوشت‌ها:
(1). بقره/ 203
(2). المعتبر، محقق حلى، ج 2، ص 322؛ کافى، ج 4، ص 516؛ تهذیب الاحکام، ج 5، ص 487؛ تفسیر عیاشى، ج 1، ص 99؛ تفسیر قمى، ج 1، ص 71؛ مجمع‌البیان، ج 2، ص 52
(3). مجمع‌البیان، ج 7، ص 145؛ جوامع‌الجامع، ج 2، ص 556
(4). تفسیر نمونه، ج 19، ص 125

​​​​​​​منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
آیا مجازات به تنهایی انسان را اصلاح می کند؟
آیا مجازات به تنهایی انسان را اصلاح می کند؟
عراق در آستانه تنش تازه؟!
عراق در آستانه تنش تازه؟!
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم