شنبه، 25 ارديبهشت 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

فلسفه تکبیرات در منا

پرسش :

با توجه به جایگاه حج در قرآن کریم، فلسفه تکبیرات در منا چیست‌؟


پاسخ :
یکى از دستورهاى مستحبى در عید اضحى (عید قربان) که در روایات اسلامى آمده، تکبیرات مخصوصى است که همه مسلمانان، چه آنان که در مراسم حج شرکت کرده‌اند و در منا هستند، و چه آنان که در دیگر نقاط‍‌ مى‌باشند، بعد از نمازها مى‌گویند - کسانى که در منا باشند بعد از 15 نماز که نخستین آن نماز ظهر روز عید است و کسانى که در غیر منا باشند بعد از 10 نماز تکرار مى‌کنند - و صورت تکبیرات چنین است:
«اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، لا اله الا اللّٰه، و اللّٰه اکبر، اللّٰه اکبر، و للّٰه‌الحمد، اللّٰه اکبر على ما هدانا»

خداوند متعال در قرآن مى‌فرماید:«و اذکُروا اللّٰهَ‌ فى ایّامٍ‌ مَعدوداتٍ‌؛ و خدا را در روزهاى معینى یاد کنید.»(1)

چنان که در روایات آمده و به نظر غالب مفسران، مقصود از ایّام معدودات ایّام تشریق (11 تا 13 ذى‌ الحجه) است و چنان که در روایات آمده است مقصود از ذکر و یاد خدا تکبیراتى است که گذشت.(2)

هم‌چنین خداوند در آیات 27 و 28 سوره حج مى‌فرماید:«و اذِّن فِى‌النّاسِ‌ بِالحَجِ‌ّ یَأتوکَ‌ رِجالًا... لِیَشهَدوا مَنافِعَ‌ لَهُم ویَذکُرُوا اسمَ‌ اللّٰهِ‌ فى ایّامٍ‌ مَعلوماتٍ‌ عَلىٰ‌ ما رَزَقَهُم مِن بَهیمَةِ‌ الاَنعامِ‌...؛ همه مردم را به حج دعوت کن تا با پاى پیاده و... به سوى تو آیند * تا شاهد منافع خود باشند و در ایام معینى خدا را یاد کنند که گوشت برخى حیوانات را روزى آنان کرد.»

بنابر آنچه در روایات آمده و به نظر بسیارى مفسران، یکى از مصادیق ذکر اللّٰه در ایام معلومات، تکبیراتى است که در ایام حج گفته مى‌شود.(3)

با توجه به آنچه گذشت مى‌توان گفت:

الف) یکى از دلایل استحباب این تکبیرات، آیاتى است که خداوند به ما دستور مى‌دهد در ایام تشریف در منا خداوند را یاد کنیم و به فرموده امامان، یکى از بهترین مصادیق یاد خدا، خواندن همین تکبیرات است.

ب) یکى از فلسفه‌هاى حج، یاد خداوند است و تکبیرات مذکور از بهترین اذکار الهى است.

ج) در روایات آمده است وقتى حضرت ابراهیم آماده ذبح اسماعیل شد و اسماعیل نیز خودش را براى ذبح شدن آماده کرد، جبرئیل با تعجب گفت: اللّٰه اکبر اللّٰه اکبر و اسماعیل گفت: لا اله الّا اللّٰه و اللّٰه اکبر و ابراهیم هم گفت: اللّٰه اکبر و للّٰه‌الحمد.

تکبیرهاى جبرئیل و اسماعیل و ابراهیم در سرزمین منا، شباهت زیادى به تکبیرهایى دارد که حاجیان در منا و مسلمانان در دیگر سرزمین‌ها تکرار مى‌کنند.

این تکبیرها، خاطره پیروزى ابراهیم و اسماعیل در آن میدان بزرگ را در نظرها زنده مى‌کند و به همه مسلمانان در منا و غیر منا الهام مى‌بخشد.(4)

پی‌نوشت‌ها:
(1). بقره/ 203
(2). المعتبر، محقق حلى، ج 2، ص 322؛ کافى، ج 4، ص 516؛ تهذیب الاحکام، ج 5، ص 487؛ تفسیر عیاشى، ج 1، ص 99؛ تفسیر قمى، ج 1، ص 71؛ مجمع‌البیان، ج 2، ص 52
(3). مجمع‌البیان، ج 7، ص 145؛ جوامع‌الجامع، ج 2، ص 556
(4). تفسیر نمونه، ج 19، ص 125

​​​​​​​منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
play_arrow
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
play_arrow
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
play_arrow
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
play_arrow
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
play_arrow
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
play_arrow
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
play_arrow
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
play_arrow
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
play_arrow
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
play_arrow
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
play_arrow
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
play_arrow
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری
play_arrow
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری