پرسش :
ما زرتشتيان را ملامت مى كنيم كه دوگانه پرستند، آيا عقيده ما به وجود شيطان كه منشأ گمراهى ها و شرور است، دو گانه پرستى نيست؟ و یا مسيحيان را سرزنش مى كنيم كه سه گانه پرستند آيا عقيده ما به «پيامبر» و «جبرئيل» در برابر «خداوند» يك نوع سه گانه پرستى نیست؟
پاسخ :
چنين استنباط هايى مسلّماً بر اثر عدم برداشت صحيح از معناى شيطان و يا جبرئيل و پيامبر است. زيرا با توجّه به حقيقت معانى اين الفاظ، هيچ گونه ابهام و ترديدى در اين زمينه باقى نمى ماند.
توضيح اين كه: شيطان بمانند ساير موجودات، يكى از مخلوقات خداست و در آغاز پاك آفريده شده است، ولى بر اثر طغيانگرى و تكبّر، از مقام برجسته خويش سقوط كرده و به درّه ويرانگرى و فساد فرو رفته است و تسلّط او بر افراد انسان هرگز يك تسلّط اجبارى نيست، بلكه تسلّط او بر كسانى است كه او را به وجود خود راه دهند ولايت و سرپرستى او را بپذيرند و تحت وسوسه هاى او قرار گيرند; امّا آنها كه به وسيله ايمان به خدا و اراده محكم و استوار خود در برابر او سدّى كشيده اند، هيچ گاه نفوذى در آنها نخواهد داشت («اِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذينَ يَتَوَلَّوْنَهُ...; تسلّط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيده اند....»(1)).
از آنچه گفته شد، بخوبى روشن مى شود كه شيطان نه يك مبدأ مستقل در برابر خداست و نه آفريننده شرور و آفات مى باشد، بلكه خود موجودى ضعيف و مخلوقى ناتوان از مخلوقات خدا حساب مى شود و اگر مى بينيم خداوند او را به حال خود واگذارده، براى اين است كه بندگان پاك خدا و پويندگان راه او نه تنها از وجود شيطان ضرر نمى برند، بلكه با مقاومت در برابر وسوسه هاى او روز به روز كاملتر و نيرومندتر و شايسته تر خواهند شد كه گفته اند: «همواره تكامل ها در درون تضادّها صورت مى گيرد».
امّا اعتقاد به خدا و جبرئيل و محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) هم به هيچ وجه با عقيده نصارى درباره «اقانيم ثلاثة» - اب، ابن و روح القدس - مشابهت ندارد; ما خدا را تنها معبود و آفريدگار يكتا و خالق يگانه سراسر جهان هستى مى دانيم و غير از او حتّى حضرت محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) و جبرئيل و ساير پيامبران و فرشتگان را مخلوق و آفريده او مى دانيم كه از خود هيچ گونه اختيارى در اين جهان پهناور هستى ندارند; همه بنده او هستند و همه سر بر فرمان او دارند. جبرئيل پيك وحى او و محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم)بنده و فرستاده و برگزيده اوست. قرآن مجيد كه مدرك اصيل تمام عقايد ماست اين حقيقت را آشكارا در بسيارى از آيات بيان كرده است و هرگونه عبارتى كه بوى الوهيّت پيامبر يا جبرئيل
بدهد بشدّت از طرف اسلام مردود خواهد شد.
1. سوره نحل، آيه 100.
چنين استنباط هايى مسلّماً بر اثر عدم برداشت صحيح از معناى شيطان و يا جبرئيل و پيامبر است. زيرا با توجّه به حقيقت معانى اين الفاظ، هيچ گونه ابهام و ترديدى در اين زمينه باقى نمى ماند.
توضيح اين كه: شيطان بمانند ساير موجودات، يكى از مخلوقات خداست و در آغاز پاك آفريده شده است، ولى بر اثر طغيانگرى و تكبّر، از مقام برجسته خويش سقوط كرده و به درّه ويرانگرى و فساد فرو رفته است و تسلّط او بر افراد انسان هرگز يك تسلّط اجبارى نيست، بلكه تسلّط او بر كسانى است كه او را به وجود خود راه دهند ولايت و سرپرستى او را بپذيرند و تحت وسوسه هاى او قرار گيرند; امّا آنها كه به وسيله ايمان به خدا و اراده محكم و استوار خود در برابر او سدّى كشيده اند، هيچ گاه نفوذى در آنها نخواهد داشت («اِنَّما سُلْطانُهُ عَلَى الَّذينَ يَتَوَلَّوْنَهُ...; تسلّط او تنها بر كسانى است كه او را به سرپرستى خود برگزيده اند....»(1)).
از آنچه گفته شد، بخوبى روشن مى شود كه شيطان نه يك مبدأ مستقل در برابر خداست و نه آفريننده شرور و آفات مى باشد، بلكه خود موجودى ضعيف و مخلوقى ناتوان از مخلوقات خدا حساب مى شود و اگر مى بينيم خداوند او را به حال خود واگذارده، براى اين است كه بندگان پاك خدا و پويندگان راه او نه تنها از وجود شيطان ضرر نمى برند، بلكه با مقاومت در برابر وسوسه هاى او روز به روز كاملتر و نيرومندتر و شايسته تر خواهند شد كه گفته اند: «همواره تكامل ها در درون تضادّها صورت مى گيرد».
امّا اعتقاد به خدا و جبرئيل و محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) هم به هيچ وجه با عقيده نصارى درباره «اقانيم ثلاثة» - اب، ابن و روح القدس - مشابهت ندارد; ما خدا را تنها معبود و آفريدگار يكتا و خالق يگانه سراسر جهان هستى مى دانيم و غير از او حتّى حضرت محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم) و جبرئيل و ساير پيامبران و فرشتگان را مخلوق و آفريده او مى دانيم كه از خود هيچ گونه اختيارى در اين جهان پهناور هستى ندارند; همه بنده او هستند و همه سر بر فرمان او دارند. جبرئيل پيك وحى او و محمّد(صلى الله عليه وآله وسلم)بنده و فرستاده و برگزيده اوست. قرآن مجيد كه مدرك اصيل تمام عقايد ماست اين حقيقت را آشكارا در بسيارى از آيات بيان كرده است و هرگونه عبارتى كه بوى الوهيّت پيامبر يا جبرئيل
بدهد بشدّت از طرف اسلام مردود خواهد شد.
1. سوره نحل، آيه 100.
