پرسش :

چرا نماز عصر را گاهى در اوايل ظهر - پس از اداى نماز ظهر - به جا مى آوريم، در صورتى كه هنوز عصر نشده و گاهی نماز ظهر را در آخر وقت مى خوانيم در حالى كه ظهر سپرى شده ؟!

پاسخ :
بايد توجّه داشت كه هركدام از نمازهاى ظهر و عصر و همچنين مغرب و عشا يك وقت مختص و يك وقت مشترك دارد، منظور از وقت مختص اين است كه جز نمازى كه وقت به آن اختصاص دارد نمى توان در آن وقت به جا آورد.
مثلا مقدار چهار ركعت از اوّل ظهر، مخصوص نماز ظهر و به اندازه چهار ركعت از آخر روز، مخصوص نماز عصر است و آنچه در ميان اين دو وقت قرار گرفته است، وقت «مشترك» ميان ظهر و عصر مى باشد و نيز بايد توجّه داشت كه هر كدام از اين دو نماز وقت فضيلتى دارند كه اگر آنها را در آن وقت انجام دهيم، فضيلت و ثواب بيشترى خواهد داشت.
مثلا وقت فضيلت نماز ظهر، از آغاز ظهر تا وقتى است كه سايه شاخص به مقدار خود آن مى شود، در اين صورت وقت فضيلت ظهر به آخر رسيده و وقت عصر وارد مى گردد.
بنبار اين، نامگذارى اين دو نماز به نام هاى «ظهر» و «عصر» از نظر وقت فضيلت اين دو نماز مى باشد، نه از جهت وقت مشترك كه در آن وقت هم اداست.
كسى كه در اوايل ظهر نماز عصر را مى خواند، نماز خود را در وقت خودش مى خواند و اين كه نيّت مى كند نماز عصر مى خوانم، يعنى نمازى را مى خوانم كه از نظر وقت فضيلت، وقت آن عصر است; و در هر حال، بهتر اين است كه آن را بتأخير اندازد و در وقت فضيلت - وقت عصر - به جا آورد. همچنين كسى كه نماز ظهر را در اواخر روز به جا مى آورد، نماز را در وقت مشترك مى خواند و اين كه نيّت نماز ظهر مى كند، به خاطر اين است كه وقت فضيلت آن ظهر است و همچنين است نماز مغرب و عشا .