چهارشنبه، 25 اسفند 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

لازمه «قاعده لطف» و «برهان حكمت»، وجود هدايت علمي و تشريعي است نه نصب والي و حاكم ؛ و اگر هم لازمه آن دو دليل، نصب والي و حاكم باشد، فقط ‏مستلزم نصب امام معصوم (ع) است نه نصب فقهاي عادل.‏‎


پاسخ :
براي پاسخ به اين اشكال، توجه به چند نكته لازم است:‏‎ ‎اول: «قاعده لطف»، به تنهايي تمام نيست و تا به «برهان حكمت» برنگردد، كافي نيست و لذا در كتاب الحجّة ‏كافي، روايتي از حضرت صادق (عليه‌السلام) نقل شده كه آن حضرت در اثبات وجود حجّت، به برهان حكمت ‏استناد كرده‌اند(1).‏‎ ‎دوم:ممكن است بر قاعده لطف اشكالي وارد شود كه اگر اين‌قاعده درست باشد، بايد همه مردم يا حداقل ‏اكثر آنان، صالح و سعادتمند باشند؛ در حالي كه قرآن مي‌گويد اكثر مردم طالح و نابخردند؛ پس قاعده لطف، در ‏اثبات چنين مطلبي تمام نيست. اين اشكال كلامي، به علم اصول نيز سرايت كرده است.‏‎ ‎مي‌توان به اين اشكال چنين پاسخ داد كه لطف، به حسب نظام كلي (قبل از دنيا، دنيا، بعد از دنيا) است و لذا ‏نمي‌توان در يك جزء از اين مجموعه، به قاعده لطف استناد نمود و نتيجه نقد و حاضرش را در دنيا خواست.‏‎ ‎سوم: مرحوم نراقي (رض) در عوائد، به همان قاعده لطف تمسّك مي‌كند و آن را تمام مي‌داند(2)؛ لكن بايد ‏دانست كه آنچه صدورش از خداوند واجب است لطف واقعي است، نه لطف به حسب تشخيص ما و لذا هر ‏چه را كه ما لطف بدانيم، نمي‌شود گفت صدورش از خداوند واجب است.‏‎ ‎سؤال: يعني طبق نظر ايشان، لطف بودن اصل نبوّت نيز قطعي نيست؟‎ ‎جواب: منظور ابن سينا (رحمه‌الله) اين نيست كه ما اصلا ً نمي‌توانيم هيچ لطفي را درك كنيم، بلكه مقصود وي ‏اين است كه همه موارد لطف را ممكن است درك نكنيم و صرف توقّع و انتظار ما كافي نيست. البته نبوت و ‏امامت، لطفي است كه ما ضرورت آن را درك مي‌كنيم و هيچ بطلاني نيز در آن راه ندارد؛ پس صدور اين گونه ‏الطاف از خدا واجب است.‏‎ ‎چهارم: لازمِ برهان حكمت و قاعده لطف، نصب والي و حاكم و جعل ولايت و حاكميت براي اوست و صرف وجود ‏هاديانِ علمي و معنوي كافي نيست؛ زيرا بدون ولايت اجراي دين، قوانين الهي، بيش از وجودِ لفظي، كتبي، و ‏ذهني نخواهند داشت و لذا اثر اساسي در هدايت مردم ندارند؛ چون به اصطلاح، فقط «سوادٌ علي بياض»اند.‏‎ ‎پنجم: براي تتميم لطف و حكمت الهي، دو چيز لازم است؛ يكي آنكه در زمان معصوم، نمايندگاني از سوي ‏پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلم) و امام (عليه‌السلام)، اقليم‌هاي مختلف را تحت پوشش قرار دهند؛ و ‏ديگري اينكه در همه زمان‌ها، منصوبان معصوم وجود داشته باشند و شؤون پيامبر (صلي الله عليه و آله و ‏سلم) و امام (عليه‌السلام) را به نيابت از او عهده‌دار باشند و عملي سازند.‏‎ ‎تذكر: آنچه از قاعده عقلي لطف و حكمت از يك سو و از قاعده نقليِ ”إنّما أنت منذرٌ ولكل قومٍ هاد“(3)؛ ”ولو ‏شئنا لبعثنا في كل قريةٍ نذيراً أن اعبدوا الله واجتنبوا الطاغوت“(4) استنباط مي‌شود، تداوم رهبري در تمام عصر ‏و مصر است؛ ليكن گاهي در اثر طغيان و تمرّد زمامداران خودسر، دسترسي مردم به رهبران ديني، اندك يا ‏متروك است كه در اين حال، برخي قاصر و معذور و عده‌اي مقصّر و مأزورند.‏‎ ‎‏
‏
‏(1)كافي؛ ج 1، ص 168، ح 1.‏
‏(2)عوائد الايام، ص 705.‏
‏(3)سوره رعد، آيه‎ 7‎‏.‏
‏(4)سوره فرقان، آيه‎ 51‎‏.‏

‏‏‏‏مأخذ: ( آیةالله جوادی آملی ،ولايت فقيه، ص 415 ـ 417)‏
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم