چهارشنبه، 25 اسفند 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

در دين، از سياست، اقتصاد، جامعه‌شناسى، ‏روان‌شناسى و... خبرى نيست. پس بايد روش جديد حكومت كردن را از علوم اجتماعى جديد مانند ‏اقتصاد، جامعه‌شناسى و مديريت استخراج كرد، نه از دين.‏


پاسخ :
معمارى الهى، همانا كنار هم قرار دادن برهان عقلى و نقلى است. وقتى عقل از حوزهٔ دين ‏بيرون بيايد، مى‌ماند يك سلسله ظواهر الفاظ نقلى. عقل جزء پايه‌هاى خيمهٔ دين است و ادلهٔ نقليه را به ‏نطق در مى‌آورد و خودش كارشناس دين و كاشف ارادهٔ خدا است. چه اينكه اصوليون و فقها گفتند: چيزى را ‏كه عقل به عنوان مصلحت و ضرورت تشخيص داد، اگر كسى آن را انجام نداد، جهنّم مى‌رود؛ يعنى عقل به ‏منزلهٔ روايت معتبر است.‏
وقتى عقل برهان شرعى شد، هم در بررسى موضوعات مى‌تواند ارادهٔ ذات اقدس إله را كشف كند و ‏هم در تطبيق عناوين كلى بر موضوعات جزئى مى‌تواند راهنماى خوبى باشد و فتواى درست را ارائه كند.‏
در اسلام از علوم انسانى مانند اقتصاد، جامعه‌شناسى، مديريت و ... فراوان سخن گفته شده است. اما ‏دربارهٔ علوم تجربى بايد بحث كرد. ذات اقدس اله، آن شاخه‌هايى از علوم كه سهل‌التناول بود و انسان با چند ‏سال درس خواندن به آنها مى‌رسيد و با چراغ عقل كه در نهان انسان عاقل، روشن است، ممكن‌الوصول بود، ‏به وحى واگذار نكرد. اما آن چيزهايى را كه انسان با درس خواندن به آنها نمى‌رسد، از طريق وحى بيان كرده ‏است. در قرآن فرموده است محور اصلى حرف ما چيزى است كه شما به آن دسترسى نداريد، نه بالفعل و نه ‏بالقوه «و يزكّيكم و يعلّمكم الكتاب و الحكمة و يعلّمكم ما لم تكونوا تعلمون»(1) يعنى أيّهاالنّاس: ما ‏به واسطهٔ پيغمبر يك چيزهايى را يادتان مى‌دهيم كه نمى‌توانيد ياد بگيريد، نه، نمى‌دانيد: «و يعلمكم ما لم ‏تكونوا تعلمون». بنابراين در ديد عميق، خواجه نصيرها و بوعلى‌ها هم، در قبال پيامبر ‏‏(صلّى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم) امّى هستند. پيغمبر چيزى مى‌آورد كه اگر همهٔ اين شش ميليارد بشر در حدّ ‏فارابى و بوعلى مى‌بودند، باز عقلشان به آن نمى‌رسيد. تعاليم اين پيامبر (صلّى‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم) در ‏علومى همچون اقتصاد و مديريت هم آمده كه با ملاحظه خطوطِ كلى آنها، گفته مى‌شود اقتصاد اسلامى يا ‏مديريت اسلامى اين را مى‌گويد. يعنى برهان عقلى هماهنگ با دليل معتبر نقلى مى‌تواند مديريت و سائر ‏رشته‌ها را كشف كند كه امتثال آنها با قصد قربت عامل ورود به بهشت و ترك عمدى آن‌ها سبب ورود به دوزخ ‏مى‌شود پس همه اين علوم مى‌توانند صبغه اسلامى داشته باشند و معناى اسلامى بودن آنها فقط در جنبه ‏ارزش نيست بلكه به لحاظ دانش هم خواهد بود زيرا عقل برهانى مانند نقل معتبر حجت الهى است.‏
‏
‏(1) سورهٔ نساء، آيهٔ 151.
‏
مأخذ: (فصلنامه حكومت اسلامى، شماره 21، ص 67، 68)‏
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد