پرسش :
چرا در مقام آفرينش به زنان ظلم شده است؟
پاسخ :
در قرآن كريم، نظام آفرينش را خداوند به عهده دارد. اگر فرض شود كه همه جامعه انسانى مرد باشند، از چنين فرضى، عدم آن لازم مىآيد، زيرا اگر همه مرد باشند ديگر همهاى در كار نخواهد بود، براى اين كه اگر مردى در كار نباشد زن به تنهايى نمىتواند مبدأ پيدايش نسل باشد، بنابراين جامعه نياز به زن و مرد دارد و هر دو، ركن اين نظام انسانى هستند، اين از يك سو، و از طرف ديگر اگر آنها كه مَردند زن، و آنها كه زنند مرد مىشدند، باز هم اين مشكل و سؤال مطرح بود كه: چرا تفاوت وجود دارد.
منطق قرآن كريم درباره كار خدا اين است كه، خداى سبحان به احدى ستم نكرده و نمىكند:
» ولا يظلم ربّك أحداً»،(1) «وما ربّك بظلّام للعبيد»(2).
نه تنها خدا ستم نمىكند بلكه، اوّلاً، قائم بالقسط است و ثانياً، چون قائم بالقسط است مردم را به قسط و عدل دعوت مىكند و ثالثاً، معيار قسط و عدل را هم به مردم ارائه مىدهد، در تبيين نكته اول مىفرمايد:
» شهد اللَّه انّه لا اله الّا هو والملائكة وأُولوا العلم قائماً بالقسط»(3).
يعنى خداوند چون قائم به قسط است كار او شهادت مىدهد كه شريك ندارد و چون در جهان، قسط و عدل و هماهنگى هست، نشانهٔ آن است كه بيش از يك مبدأ در عالم نيست، زيرا اگر بيش از يك مبدأ در عالم بود قسط و عدلى در جهان به عنوان هماهنگى خلقت يافت نمىشد. « شهد اللَّه انّه لا اله الّا هو والملائكة وأُولوا العلم قائماً بالقسط » آنگاه ملائكه و اولوالعلم هم كه قائم به قسط هستند شهادت به وحدانيّت مىدهند. در زمينه مطلب دوم مىفرمايد: خداوند مردم را به قسط و عدل امر كرده است.
» قل أمر ربّى بالقسط»(4).
مطلب سوم آن كه معيار تشخيص قسط و عدل را همراه انبيا براى مردم فرستاده است.
» لقد أرسلنا رسلنا بالبيّنات و أنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم النّاس بالقسط»(5).
از جمع عقل و نقل استفاده مىشود كه در نظام آفرينش، ستم وجود ندارد. بنابراين هيچ كسى نمىتواند بگويد كه به من ظلم شده است، نه زن مىتواند بگويد در نظام هستى به من ستم شده و نه مرد مىتواند بپندارد كه در نظام هستى به او برترى داده شده است.
( آیةالله جوادی آملی ،زن در آئينه جلال و جمال، صفحات 388 ـ 389.)
(1) سوره كهف، آيه 49.
(2) سوره فصلت، آيه 46.
(3) سوره آل عمران، آيه 18.
(4) سوره اعراف، آيه 29.
(5) سوره حديد، آيه 25.
در قرآن كريم، نظام آفرينش را خداوند به عهده دارد. اگر فرض شود كه همه جامعه انسانى مرد باشند، از چنين فرضى، عدم آن لازم مىآيد، زيرا اگر همه مرد باشند ديگر همهاى در كار نخواهد بود، براى اين كه اگر مردى در كار نباشد زن به تنهايى نمىتواند مبدأ پيدايش نسل باشد، بنابراين جامعه نياز به زن و مرد دارد و هر دو، ركن اين نظام انسانى هستند، اين از يك سو، و از طرف ديگر اگر آنها كه مَردند زن، و آنها كه زنند مرد مىشدند، باز هم اين مشكل و سؤال مطرح بود كه: چرا تفاوت وجود دارد.
منطق قرآن كريم درباره كار خدا اين است كه، خداى سبحان به احدى ستم نكرده و نمىكند:
» ولا يظلم ربّك أحداً»،(1) «وما ربّك بظلّام للعبيد»(2).
نه تنها خدا ستم نمىكند بلكه، اوّلاً، قائم بالقسط است و ثانياً، چون قائم بالقسط است مردم را به قسط و عدل دعوت مىكند و ثالثاً، معيار قسط و عدل را هم به مردم ارائه مىدهد، در تبيين نكته اول مىفرمايد:
» شهد اللَّه انّه لا اله الّا هو والملائكة وأُولوا العلم قائماً بالقسط»(3).
يعنى خداوند چون قائم به قسط است كار او شهادت مىدهد كه شريك ندارد و چون در جهان، قسط و عدل و هماهنگى هست، نشانهٔ آن است كه بيش از يك مبدأ در عالم نيست، زيرا اگر بيش از يك مبدأ در عالم بود قسط و عدلى در جهان به عنوان هماهنگى خلقت يافت نمىشد. « شهد اللَّه انّه لا اله الّا هو والملائكة وأُولوا العلم قائماً بالقسط » آنگاه ملائكه و اولوالعلم هم كه قائم به قسط هستند شهادت به وحدانيّت مىدهند. در زمينه مطلب دوم مىفرمايد: خداوند مردم را به قسط و عدل امر كرده است.
» قل أمر ربّى بالقسط»(4).
مطلب سوم آن كه معيار تشخيص قسط و عدل را همراه انبيا براى مردم فرستاده است.
» لقد أرسلنا رسلنا بالبيّنات و أنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم النّاس بالقسط»(5).
از جمع عقل و نقل استفاده مىشود كه در نظام آفرينش، ستم وجود ندارد. بنابراين هيچ كسى نمىتواند بگويد كه به من ظلم شده است، نه زن مىتواند بگويد در نظام هستى به من ستم شده و نه مرد مىتواند بپندارد كه در نظام هستى به او برترى داده شده است.
( آیةالله جوادی آملی ،زن در آئينه جلال و جمال، صفحات 388 ـ 389.)
(1) سوره كهف، آيه 49.
(2) سوره فصلت، آيه 46.
(3) سوره آل عمران، آيه 18.
(4) سوره اعراف، آيه 29.
(5) سوره حديد، آيه 25.
