چهارشنبه، 25 اسفند 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

اگر سجده براي غير خداوند شرك است پس چرا در آيه 100 از سوره يوسف، از سجده به حضرت يوسف(ع) ياد شده است؟


پاسخ :
سؤال شما را مي توان به دو سؤال جداگانه تقسيم كرد:
1- آيا سجده براي غير خدا شرك است؟
2- سجده ي خانواده ي حضرت يوسف -عليه السلام- براي او چگونه توجيه و تفسير مي شود؟
در جواب سؤال اول، بايد گفت كه يك عمل عبادي، بايد شايسته ي اظهار مولويت مولا را داشته باشد؛ مانند سجده، ركوع، جلوِ مولا برخاستن، دنبال او راه رفتن و... و هر چه كه اين اعمال صلاحيت بيش تري داشته باشد، بندگي آن، آشكارتر مي شود و در ميان اين افعال سجده از هر عملي دلالت و تعين بيش تر در عبوديت دارد؛ اما نبايد گمان كرد كه سجده عبادت ذاتي است و هيچ عنوان ديگري به جز عبادت بر آن منطبق نيست؛ چون هر چه كه ذاتي چيزي باشد، ديگر تخلف پذير نيست؛ اما سجده اين گونه نيست؛ چون ممكن است همين عمل به انگيزه ي ديگري هم انجام شود؛ مثلاً براي استهزا و مسخره كردن، كسي سجده كند و با اين كه همه ي شرايط سجده را دارا مي باشد، عبادت نيست.
وقتي عمل عبادي ذاتي نشد، براي انجام عبادت با آن عمل، نيت عبادت لازم است؛ اما گاهي براي انجام همان عمل، مانع عقلي و شرعي به وجود مي آيد؛ مثلاً سجده براي غير خدا به قصد عبادت و اثبات الوهيت و ربوبيت از نظر شرع و عقل ممنوع است اما اگر منظور فقط تحيت و احترام به غير، بدون اثبات الوهيت و ربوبيت براي او باشد، حرام نيست.
البته براي دين داران كه با اين عمل انس گرفته اند و فقط عبادت پروردگار كرده اند، مانع انجام اين عمل براي غير خدا شود؛ اما چنين نيست كه هر عملي را كه به منظور اخلاص براي خدا به جا مي آوريم، به جا آوردن آن براي غير خدا ممنوع باشد و نتوانيم با آن عمل، به بندگان صالح، قبور اوليا و...، اظهار محبت و احترام كنيم.[1]
امّا پاسخ به پرسش دوم بعد از آن كه پدر و مادر و برادران حضرت يوسف -عليه السلام- وارد قصر شدند و در جايگاه مخصوص قرار گرفتند حضرت يوسف بر آن ها وارد مي شود و آن ها وقتي آن نور درخشان الهي را در او نمايان و هيبت و جلال پادشاهي او را مي بينند، از خود بي خود مي شوند و در برابر او به خاك مي افتند. بايد دانست كه اين سجده براي عبادت حضرت يوسف نبوده است؛ چون اگر اين طور بود:
اولا، حضرت يوسف كه عبد صالح خدا بود، اجازه نمي داد براي او سجده ي عبادت كنند؛
ثانيا، پيامبر بزرگي مانند حضرت يعقوب اقدام به چنين عملي نمي كرد؛
ثالثا، قرآن نيز به عنوان يك عمل شايسته و يا دست كم مجاز از آن ياد نمي نمود و بدون اعتراض به اين عمل از كنار آن نمي گذشت.[2]
پس مي توان گفت سجده براي شكر خدا از اين نعمت بوده كه مشكلات و گرفتاري هاي خاندان حضرت يعقوب را برطرف كرد و هم چنين، به منظور تجليل و احترام از حضرت يوسف نيز صورت گرفته است پس اين كه سجده در برابر حضرت يوسف بود، درست است و هيچ اشكالي و مانعي هم وجود ندارد.
در پايان، افزون بر آن چه ياد شد، به سخني از امام هادي عليه السلام اشاره مي كنيم كه در جواب كسي كه درباره ي درستي و نادرستي سجده بر حضرت يوسف از طرف حضرت يعقوب و فرزندانش بنا بر آن چه كه در آيه آمده است سؤال كرد، امام در پاسخ فرمودند: «اما سجده كردنِ يعقوب و پسران، براي يوسف عيب ندارد؛ چون سجده براي يوسف نبوده، بلكه اين عمل آن ها، طاعت براي خدا و تحيت و تجليلي براي يوسف بوده است؛ مثل سجده ي فرشتگان بر حضرت آدم كه سجده ي آن ها طاعت خدا و تحيت بر آدم بود...».[3]
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. طباطبايي، سيد محمد حسين، تفسير الميزان، ترجمه سيد محمدباقرموسوي، قم، دفتر انتشارات اسلامي، وابسته به جامعه ي مدرسين، ج 1، ص 187
[2] . مكارم شيرازي، ناصر، تفسير نمونه، تهران، دار الكتاب الاسلاميه، ج10، ص81.
[3] . طباطبايي، سيد محمد حسين، تفسير الميزان، قم، انتشارات اسلامي، ج11، ص364
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران