پرسش :
با توجه به آيه شريفه :«و اقم الصلوة لذكري(طه،14)» چرا خداوند،در قرآن مي‌فرمايد: نماز را برپا داريد، چرا نمي‌گويد نماز را بخوانيد؟
پاسخ :
در قرآن كريم، به خواندن و انجام دادن نماز تأكيد نشده، بلكه به «اقامه نماز» تكيه شده است؛ تا آن جا كه 46 بار، نماز با تعبير «اقامه» در واژه‌هاي گوناگون، ياد شده است. عبارت «اقيموا الصلوة؛ نماز را به پا داريد، مكرر در قرآن بيان شده است؛ به عنوان مثال «و اوحينا اليهم فعل الخيرات و اقام الصلوة...؛ (انبياء، 73) «انجام دادن كارهاي نيك و برپاداشتن نماز را به آن‌ها وحي كرديم». چنان كه ملاحظه مي‌شود،كارهاي نيك با تعبير «فعل» (انجام دادن) ذكر شده، ولي در ميان كارهاي نيكو، نماز با تعبير «اقامه» (برپاداري) مطرح شده است.
منظور از «اقامه» اين است كه «تنها خودتان نماز خوان نباشيد، بلكه چنان كنيد كه آيين نماز در جامعة انساني برپا شود و مردم با عشق و علاقه به آن روي آورند و آثار نماز در جامعه به بار نشيند.
به گفتة بعضي از مفسران، تعبير «اقامة نماز» به جاي خواندن يا به جا آوردن نماز، بيان مي‌كند كه نماز شما تنها اوراد و اذكار نباشد كه بر زبان جاري مي‌كنيد، بلكه آن را به طور كامل بپا داريد، آن گونه كه آثار نماز در چهره و زندگي شما ديده شود، تنها لقلقة زبان و راست و خم شدن نباشد، بلكه روح نماز كه همان تسليم مطلق در برابر خدا در همه امور است، در زندگي شما جريان يابد و حضور دل و توجه قلبي در پيشگاه خدا، كه روح نماز است، در نماز حاصل شود. در ادامه امام رضا ـ عليه السلام ـ در اين باره مي‌فرمايد: «روح نماز و اقامه آن به اين است كه در هر شبانه روز، از فساد رويگردان باشد، براي آنكه بنده مدبر و خالقش را فراموش نكند كه در اين صورت به نعمتهاي او طغيان و سركشي كرده، پس بنده در اين حالت در ذكر خالقش، و قيام در پيشگاه پروردگارش، از معاصي و گناهان رويگردان است و از انواع فساد مانع و جلوگير است.»[1]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. ر. ك: تفسير نمونه، آيت الله مكارم شيرازي و ديگران، ج 1، ص 209.
2. نماز از ديدگاه قرآن و عترت، محمد محمدي اشتهاردي، انتشارات نبوي.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . العروسي الحويزي، تفسير نورالثقلين، نشر مؤسسة التاريخ العربي، ج 1، ص 94.
در قرآن كريم، به خواندن و انجام دادن نماز تأكيد نشده، بلكه به «اقامه نماز» تكيه شده است؛ تا آن جا كه 46 بار، نماز با تعبير «اقامه» در واژه‌هاي گوناگون، ياد شده است. عبارت «اقيموا الصلوة؛ نماز را به پا داريد، مكرر در قرآن بيان شده است؛ به عنوان مثال «و اوحينا اليهم فعل الخيرات و اقام الصلوة...؛ (انبياء، 73) «انجام دادن كارهاي نيك و برپاداشتن نماز را به آن‌ها وحي كرديم». چنان كه ملاحظه مي‌شود،كارهاي نيك با تعبير «فعل» (انجام دادن) ذكر شده، ولي در ميان كارهاي نيكو، نماز با تعبير «اقامه» (برپاداري) مطرح شده است.
منظور از «اقامه» اين است كه «تنها خودتان نماز خوان نباشيد، بلكه چنان كنيد كه آيين نماز در جامعة انساني برپا شود و مردم با عشق و علاقه به آن روي آورند و آثار نماز در جامعه به بار نشيند.
به گفتة بعضي از مفسران، تعبير «اقامة نماز» به جاي خواندن يا به جا آوردن نماز، بيان مي‌كند كه نماز شما تنها اوراد و اذكار نباشد كه بر زبان جاري مي‌كنيد، بلكه آن را به طور كامل بپا داريد، آن گونه كه آثار نماز در چهره و زندگي شما ديده شود، تنها لقلقة زبان و راست و خم شدن نباشد، بلكه روح نماز كه همان تسليم مطلق در برابر خدا در همه امور است، در زندگي شما جريان يابد و حضور دل و توجه قلبي در پيشگاه خدا، كه روح نماز است، در نماز حاصل شود. در ادامه امام رضا ـ عليه السلام ـ در اين باره مي‌فرمايد: «روح نماز و اقامه آن به اين است كه در هر شبانه روز، از فساد رويگردان باشد، براي آنكه بنده مدبر و خالقش را فراموش نكند كه در اين صورت به نعمتهاي او طغيان و سركشي كرده، پس بنده در اين حالت در ذكر خالقش، و قيام در پيشگاه پروردگارش، از معاصي و گناهان رويگردان است و از انواع فساد مانع و جلوگير است.»[1]
معرفي منابع جهت مطالعه بيشتر:
1. ر. ك: تفسير نمونه، آيت الله مكارم شيرازي و ديگران، ج 1، ص 209.
2. نماز از ديدگاه قرآن و عترت، محمد محمدي اشتهاردي، انتشارات نبوي.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] . العروسي الحويزي، تفسير نورالثقلين، نشر مؤسسة التاريخ العربي، ج 1، ص 94.
