پرسش :
شرائط استجابت دعا چيست؟
پاسخ :
آدابي براي دعا كردن از سوي ائمه اطهار علهيم السلام بيان ده است كه فهرستوار عبارتند از:
1- با بسم الله آغاز كردن: حضرت پيامبر فرمود: «دعايي كه با بسم الله الرحمن الرحيم آغاز شود، رد نميشود [1]
2- تمجيد: در كتاب حضرت علي (ع) است كه مدح قبل از سؤال و درخواست است پس هرگاه از خدا حاجتي خواستي ابتدا او را تمجيد كن. راوي ميگويد به او عرض كردم چگونه او را تمجيد كنم فرمودند: بگو: «يامن اقرب اليّ من حبل الوريد يا من يحول بين المرء و قلبه يا من هو باالمنظر الاعلي يا من ليس كمثله شيء»[2].
3- صلوات: امام صادق (ع) فرمودند: هركس به خدا حاجتي دارد آغاز كند، با صلوات بر محمد و آل محمد سپس حاجت خود را درخواست كند و ختم كند آن را به صلوات بر محمد و آل محمد، به درستي كه خداوند كريمتر از آن است كه دو طرف دعا را بپذيرد و وسط آن را رها كند چرا كه صلوات بر محمد و آل محمد هيچگاه رد نميشود.[3]
4- اقرار به گناه: امام صادق فرمودند. دعا را با مدح خدا آغاز كن و سپس اقرار به گناه نما و سپس حاجتت را بطلب.[4]
5- تضرع و زاري در برابر خدا: در آنچه كه خداوند حضرت عيسي (ع) را بدان موعظه نموده است آمده است: كه اي عيسي مثل فرد محزوني كه در حال غرق شدن است مرا بخوان و مرا نخوان مگر با حالت تضرع بسوي من و اين كه همت تو تنها يك چيز باشد، به درستي كه هرگاه چنين مرا بخواني تو را اجابت ميكنم.[5]
6- خواند دو ركعت نماز: امام صادق (ع) فرمود: هركس وضوي نيكويي گرفت سپس دو ركعت نماز خواند در حالي كه ركوع و سجود آن را كامل به جا آورد و سلام و ثناي خدا و رسولش را به جا آورد سپس حاجت خود را طلب نمود، چنين كسي حاجتش را در محل مناسبش طلب كرده، و هركس خير را در اين جايگاه طلب كند نااميد نميشود.[6]
7- درخواست خود را زياد مشمارد: خداوند متعال به بعضي از انبيائش وحي كرد كه: اگر اهل هفت آسمان و زمينها همه از من درخواست كنند و من درخواست همة آنها را برآورده سازم از ملك من به اندازه بال مگسي كم نميشود، چگونه از ملكي كم شود كه من قيّم آن هستم.[7]
8- بلند همتي در دعا: حضرت علي (ع) به امام حسن عليه السلام وصيت نمود كه: سزاوار است كه درخواست تو در آنچه كه از خدا ميخواهي از چيزهايي باشد كه جمال و زيبائيش براي تو باقي بماند و وزر و وبالي هم براي تو نداشته باشد و اين در حالي است كه مال براي تو باقي نميماند و تو هم براي آن باقي نميماني.[8]
9- تعميم دعا: حضرت پيامبر (ص) فرمود: هرگاه فردي دعا كرد ديگران را نيز دعا كند كه به اجابت نزديكتر است و هركس چهل فرد مؤمن از برادرانش را قبل از دعا براي خود دعا كند، خداوند دعا را در حق آنها و خود او اجابت ميكند.[9]
10- دعاي پنهاني: حضرت پيامبر (ص) فرمود: دعاي پنهاني برابر هفتاد دعاي آشكار است.[10]
11- دعا در اوقات مناسب : دعا در بعضي از اوقات مستجاب است. دعا بعد از نماز واجب،هنگام بارش باران، هنگام سحر و هنگام عيادت از مريض مستجاب است.[11]
12- حسن ظن به اجابت: حضرت پيامبر (ص) فرمود: دعا كنيد از خدا و يقين به اجابت داشت باشيد.[12]
13- پافشاري بر دعا: امام باقر (ع) فرمود: قسم به خدا مؤمن پافشاري بر برآورده شدن حاجت از خدا نميكند مگر اين كه خداوند حاجت او را ميدهد.[13]
اميد كه با رعايت آداب دعا دعاهايتان مستجاب باشد.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]- بحار، ج 93، ص 313.
[2]- بحار، ج 93، ص 315.
[3]- بحار، ج 93، ص 316.
[4]- بحار، ج 93، ص 318.
[5]- بحار، ج 93، ص 314.
[6]- همان.
[7]- همان، ص 303
[8]- بحار، ح 77، ص 207.
[9]- بحار، ج 93، ص 313.
[10]- همان، ص 312.
[11]- همان، ص 344، و ج 81، ص 217، و ج 85، ص 321.
[12]- بحار، ج 93، ص 305.
[13]- اصول كافي، ج 2، ص 475.
آدابي براي دعا كردن از سوي ائمه اطهار علهيم السلام بيان ده است كه فهرستوار عبارتند از:
1- با بسم الله آغاز كردن: حضرت پيامبر فرمود: «دعايي كه با بسم الله الرحمن الرحيم آغاز شود، رد نميشود [1]
2- تمجيد: در كتاب حضرت علي (ع) است كه مدح قبل از سؤال و درخواست است پس هرگاه از خدا حاجتي خواستي ابتدا او را تمجيد كن. راوي ميگويد به او عرض كردم چگونه او را تمجيد كنم فرمودند: بگو: «يامن اقرب اليّ من حبل الوريد يا من يحول بين المرء و قلبه يا من هو باالمنظر الاعلي يا من ليس كمثله شيء»[2].
3- صلوات: امام صادق (ع) فرمودند: هركس به خدا حاجتي دارد آغاز كند، با صلوات بر محمد و آل محمد سپس حاجت خود را درخواست كند و ختم كند آن را به صلوات بر محمد و آل محمد، به درستي كه خداوند كريمتر از آن است كه دو طرف دعا را بپذيرد و وسط آن را رها كند چرا كه صلوات بر محمد و آل محمد هيچگاه رد نميشود.[3]
4- اقرار به گناه: امام صادق فرمودند. دعا را با مدح خدا آغاز كن و سپس اقرار به گناه نما و سپس حاجتت را بطلب.[4]
5- تضرع و زاري در برابر خدا: در آنچه كه خداوند حضرت عيسي (ع) را بدان موعظه نموده است آمده است: كه اي عيسي مثل فرد محزوني كه در حال غرق شدن است مرا بخوان و مرا نخوان مگر با حالت تضرع بسوي من و اين كه همت تو تنها يك چيز باشد، به درستي كه هرگاه چنين مرا بخواني تو را اجابت ميكنم.[5]
6- خواند دو ركعت نماز: امام صادق (ع) فرمود: هركس وضوي نيكويي گرفت سپس دو ركعت نماز خواند در حالي كه ركوع و سجود آن را كامل به جا آورد و سلام و ثناي خدا و رسولش را به جا آورد سپس حاجت خود را طلب نمود، چنين كسي حاجتش را در محل مناسبش طلب كرده، و هركس خير را در اين جايگاه طلب كند نااميد نميشود.[6]
7- درخواست خود را زياد مشمارد: خداوند متعال به بعضي از انبيائش وحي كرد كه: اگر اهل هفت آسمان و زمينها همه از من درخواست كنند و من درخواست همة آنها را برآورده سازم از ملك من به اندازه بال مگسي كم نميشود، چگونه از ملكي كم شود كه من قيّم آن هستم.[7]
8- بلند همتي در دعا: حضرت علي (ع) به امام حسن عليه السلام وصيت نمود كه: سزاوار است كه درخواست تو در آنچه كه از خدا ميخواهي از چيزهايي باشد كه جمال و زيبائيش براي تو باقي بماند و وزر و وبالي هم براي تو نداشته باشد و اين در حالي است كه مال براي تو باقي نميماند و تو هم براي آن باقي نميماني.[8]
9- تعميم دعا: حضرت پيامبر (ص) فرمود: هرگاه فردي دعا كرد ديگران را نيز دعا كند كه به اجابت نزديكتر است و هركس چهل فرد مؤمن از برادرانش را قبل از دعا براي خود دعا كند، خداوند دعا را در حق آنها و خود او اجابت ميكند.[9]
10- دعاي پنهاني: حضرت پيامبر (ص) فرمود: دعاي پنهاني برابر هفتاد دعاي آشكار است.[10]
11- دعا در اوقات مناسب : دعا در بعضي از اوقات مستجاب است. دعا بعد از نماز واجب،هنگام بارش باران، هنگام سحر و هنگام عيادت از مريض مستجاب است.[11]
12- حسن ظن به اجابت: حضرت پيامبر (ص) فرمود: دعا كنيد از خدا و يقين به اجابت داشت باشيد.[12]
13- پافشاري بر دعا: امام باقر (ع) فرمود: قسم به خدا مؤمن پافشاري بر برآورده شدن حاجت از خدا نميكند مگر اين كه خداوند حاجت او را ميدهد.[13]
اميد كه با رعايت آداب دعا دعاهايتان مستجاب باشد.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]- بحار، ج 93، ص 313.
[2]- بحار، ج 93، ص 315.
[3]- بحار، ج 93، ص 316.
[4]- بحار، ج 93، ص 318.
[5]- بحار، ج 93، ص 314.
[6]- همان.
[7]- همان، ص 303
[8]- بحار، ح 77، ص 207.
[9]- بحار، ج 93، ص 313.
[10]- همان، ص 312.
[11]- همان، ص 344، و ج 81، ص 217، و ج 85، ص 321.
[12]- بحار، ج 93، ص 305.
[13]- اصول كافي، ج 2، ص 475.
