پرسش :
علت غيبت امام دوازدهم چه بوده است ؟
پاسخ :
پس از اثبات وجود مقدس امام عصر (عج)، (با مراجعه به احاديثى كه شيعه و سنى درباره آن حضرت روايت كرده اند، جاى هيچ گونه شك و شبه اى باقى نمى ماند) و باتوجه به اين كه افعال خدا در نهايت استحكام و بر طبق مصالح و حكمتهاى واقعى صادر مى شود، در مى يابيم كه غيبت آن بزرگوار حتما غايت و حكمتى داشته است، گرچه تفصيل آن بر ما مجهول باشد.
در احاديث ما سه حكمت براى امر غيبت بيان شده است:
1- امتحان و آزمايش گروهى كه ايمان محكمى ندارند، تا باطنشان ظاهر شود و كسانى كه ايمان در اعماق دل آنان ريشه كرده، به واسطه انتظار فرج و صبر بر شدايد وايمان به غيب ارزش و قدرشان معلوم مى گردد و به درجاتى از ثواب نايل مى آيند. امام موسى بن جعفر (ع) فرمود: هنگامى كه پنجمين فرزند هفتمين امام (ع) غائب شد، مواظب دين خود باشيد. مبادا كسى شما را از دين خود خارج سازد. پسرم، براى صاحب الامر (عج) ناچار غيبتى خواهد بود، به طورى كه گروهى از مومنين از عقيده خودبرمى گردند و خداوند به وسيله امر غيبت بندگان خود را امتحان مى فرمايد.) 1 (
2- دور ماندن از بيعت با ستمكاران، حسن بن فضان مى گويد: امام رضا (ع) فرمود: گويا شيعيانم را مى بينم كه هنگام مرگ سومين فرزندم (امام حسن عسكرى (ع) درجستجوى امام خود همه جا را مى گردند، اما او را نمى يابند. عرض كردم: چرا يا بن رسول اللّه؟ فرمود: براى اينكه امامشان غائب مى شود. عرض كردم چرا غائب مى شود؟ فرمود: براى اينكه وقتى با شمشير قيام نمود، بيعت احدى برگردنش نباشد.) 2 (
3- نجات از خطر قتل، زراره مى گويد: امام صادق (ع) فرمود: حضرت قائم (عج) بايدغائب شود. عرض كردم: چرا؟ فرمود: از بيم جان، و با دست به شكم خود اشاره فرمود.) 3 ((يعنى چون شرايط ظهور فراهم نيست و او تنها ذخيره باقيمانده الهى است، حفظ جانش در واقع از نظر شخصى برايش مهم نيست، بلكه ذخيره الهى بوده وبقا و دوام وجود او جهت انجام امر الهى است). سه حكمت مذكور در احاديث اهل بيت منصوص است. اصولا غيبت آن حضرت به فرمان الهى بوده است و يك امر نفسانى و روانى (از آن دست امورى كه بر انسانهاى معمولى عارض مى شود) نمى تواند امام معصوم (ع) را تحت تاثير قرار دهد، تا جايى كه بر فرمانى بزرگ و الهى (چون امر غيبت و ظهور) تاثيرگذارد.
بجز اين سه حكمت، مهمترين علت و حكمت غيبت را بايد در اين نكته جستجو كرد كه امام زمان آخرين ذخيره الهى است كه تلاش همه انبياء و اولياء الهى را به تماميت مى رساند و براى رسيدن به اين مهم بايد زمينه هاى آن در جامعه بشر مهيا شود. زيرا تا لياقت برپايى حكومت جهانى عدل و معنويت فراهم نشود، ظهور هم امكان ندارد و اين همان است كه در علائم آخر الزمان به آن اشاره دارد و همچنين در روايات ما از آن به انتظار فرج تعبير مى شود.
پی نوشتها:
1- بحار الانوار، محمد تقى مجلسى، ج 52 ص 2.
2- بحار الانوار، محمد تقى مجلسى، ج 51 ص 3.
3- بحار الانوار، ج 51، ص 167 و اثبات الهداه، ج 6، ص 437.
منبع: پاسخ به شبهات اهل سنت، مركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما
پس از اثبات وجود مقدس امام عصر (عج)، (با مراجعه به احاديثى كه شيعه و سنى درباره آن حضرت روايت كرده اند، جاى هيچ گونه شك و شبه اى باقى نمى ماند) و باتوجه به اين كه افعال خدا در نهايت استحكام و بر طبق مصالح و حكمتهاى واقعى صادر مى شود، در مى يابيم كه غيبت آن بزرگوار حتما غايت و حكمتى داشته است، گرچه تفصيل آن بر ما مجهول باشد.
در احاديث ما سه حكمت براى امر غيبت بيان شده است:
1- امتحان و آزمايش گروهى كه ايمان محكمى ندارند، تا باطنشان ظاهر شود و كسانى كه ايمان در اعماق دل آنان ريشه كرده، به واسطه انتظار فرج و صبر بر شدايد وايمان به غيب ارزش و قدرشان معلوم مى گردد و به درجاتى از ثواب نايل مى آيند. امام موسى بن جعفر (ع) فرمود: هنگامى كه پنجمين فرزند هفتمين امام (ع) غائب شد، مواظب دين خود باشيد. مبادا كسى شما را از دين خود خارج سازد. پسرم، براى صاحب الامر (عج) ناچار غيبتى خواهد بود، به طورى كه گروهى از مومنين از عقيده خودبرمى گردند و خداوند به وسيله امر غيبت بندگان خود را امتحان مى فرمايد.) 1 (
2- دور ماندن از بيعت با ستمكاران، حسن بن فضان مى گويد: امام رضا (ع) فرمود: گويا شيعيانم را مى بينم كه هنگام مرگ سومين فرزندم (امام حسن عسكرى (ع) درجستجوى امام خود همه جا را مى گردند، اما او را نمى يابند. عرض كردم: چرا يا بن رسول اللّه؟ فرمود: براى اينكه امامشان غائب مى شود. عرض كردم چرا غائب مى شود؟ فرمود: براى اينكه وقتى با شمشير قيام نمود، بيعت احدى برگردنش نباشد.) 2 (
3- نجات از خطر قتل، زراره مى گويد: امام صادق (ع) فرمود: حضرت قائم (عج) بايدغائب شود. عرض كردم: چرا؟ فرمود: از بيم جان، و با دست به شكم خود اشاره فرمود.) 3 ((يعنى چون شرايط ظهور فراهم نيست و او تنها ذخيره باقيمانده الهى است، حفظ جانش در واقع از نظر شخصى برايش مهم نيست، بلكه ذخيره الهى بوده وبقا و دوام وجود او جهت انجام امر الهى است). سه حكمت مذكور در احاديث اهل بيت منصوص است. اصولا غيبت آن حضرت به فرمان الهى بوده است و يك امر نفسانى و روانى (از آن دست امورى كه بر انسانهاى معمولى عارض مى شود) نمى تواند امام معصوم (ع) را تحت تاثير قرار دهد، تا جايى كه بر فرمانى بزرگ و الهى (چون امر غيبت و ظهور) تاثيرگذارد.
بجز اين سه حكمت، مهمترين علت و حكمت غيبت را بايد در اين نكته جستجو كرد كه امام زمان آخرين ذخيره الهى است كه تلاش همه انبياء و اولياء الهى را به تماميت مى رساند و براى رسيدن به اين مهم بايد زمينه هاى آن در جامعه بشر مهيا شود. زيرا تا لياقت برپايى حكومت جهانى عدل و معنويت فراهم نشود، ظهور هم امكان ندارد و اين همان است كه در علائم آخر الزمان به آن اشاره دارد و همچنين در روايات ما از آن به انتظار فرج تعبير مى شود.
پی نوشتها:
1- بحار الانوار، محمد تقى مجلسى، ج 52 ص 2.
2- بحار الانوار، محمد تقى مجلسى، ج 51 ص 3.
3- بحار الانوار، ج 51، ص 167 و اثبات الهداه، ج 6، ص 437.
منبع: پاسخ به شبهات اهل سنت، مركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما
