چهارشنبه، 25 اسفند 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

آیا می شود به کمک آلات موسیقی ایرانی، سیر و سلوک عارفانه کرد؟ توضیح دهید.


پاسخ :
اگر کسی مدعی شود نغمه های موسیقی جنبه ملکوتی و ماورای طبیعی دارد، باید به این سوال پاسخ دهد که با توجه به اینکه جنبه ملکوتی و ماورای طبیعی در همه نفوس انسانی یکی است چرا این همه اختلاف در نغمه ها و نواهای موسیقی اقوام و ملل وجود دارد؟! این اختلاف به حدی است که گاهی بعضی از موسیقی های یک جامعه، برای دیگران نفرت انگیز و موجب ناراحتی عصبی می شود. این حقیقت بهترین شاهد است که تاثرات عواطف و هیجان هایی که به وسیله موسیقی برانگیخته می شود، مربوط به ذات و نفس انسانی نیست که همه در آن مساویند! حتی یک انسان در موقعیت و حالات روانی گوناگون، تاثرات و هیجان های مختلفی در مقابل یک نوع موسیقی از خود نشان می دهد.
بنابراین از آنجا که موسیقی ریشه در جنبه روحانی، معنوی و ماورایی انسان ندارد، نمی تواند مدد رسان سلوک عرفانی باشد که در حوزه ملکوتی و جنبه معنوی آدمی و ما بعد الطبیعی او جای دارد. علاوه بر آنکه اگر موسیقی موجب تعالی روح و معنوی انسان می شد، باید هر کس که بیشتر با آن سر و کار دارد، معنوی تر و دارای مقام و منزلت ملکوتی باشد و حال آنکه واقع، خلاف این موضوع را ثابت می کند.
گفتنی است: «معنی گرایی» نفوس آدمی، ریشه ای فطری دارد و به وسیله عبادت ها، خیرات، اعمال نیک، انجام دادن تکالیف و ریاضت معقول نفس ـ که همگی جزء فعالیت به شمار می روند نه انفعال ـ به فعلیت می رسد؛ نه با موسیقی که نخست هشیاری را از نفس بر می کند و آن گاه او را در اختیار ضرب ها، فواصل، کمیت ها و کیفیت های خویش می نهد. (1)
ناگفته نماند، مقصود از موسیقی در مباحث یاد شده، موسیقی رایج در میان بشر است، نه موسیقی و نغمه ای که در طبیعت نهفته و نهان است. البته نغمه ای که با فطرت آدمی عجین است، می تواند آدمی را به یاد حقیقت خویش ، جایگاه خود و معبود خویش بیندازد، همان نغمه های داودی که دل مشتاقان را به حرکت و جنب و جوش وا می داشت. بله اگر موسیقی بتواند حکایتگر آن نغمه های الهی باشد، قادر خواهد بود که مددکار سالک باشد.
انبیا را در درون هم نغمه هاست
طالبان را ز آن حیات بی بهاست
نشنود آن نغمه را گوش حس
کز ستم ها گوش حس باشد نجس
نشنود نغمه پری را آدمی
کاو بود ز اسرار پریان اعجمی
گرچه هم نغمه پری زین عالم است
نغمه دل برتر از هر دو دم است (2)
پی نوشتها:
1- در این خصوص نگا: عرفان اسلامی، ص 167-171.
2- مثنوی معنوی، دفتر 1، ابیات 1919-1922.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم