پرسش :
مصاديق اصلي و حقيقي انسان كامل چه كساني اند؟
پاسخ :
اين مطلب از آنجا كه جزئي بوده و بيان مصداق است، بايد آن را از طريق نقل رشن كرد:
1.رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیه السلام) ، جانشين خداوند متعال اند (1).
2.رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (ع)، مجاري فيض و اركان عالم هستي¬اند(2)
3.آنان مظهر اراده خداوند متعال و ولي او هستند: «قلوبنا اوعية لمشية الله» (3).
4.آنان اسماي حسناي الهي اند: «نحن و الله الاسماء الحسني» (4).
5.آنان صراط مستقيم اند: (انك علي صراط مستقيم)؛ (5) «نحن الصراط المستقيم» (6) و «انا صراط الله» (7)؛
6.ميزان اعمال و قسط اند: «نحن الموازين القسط» (8) و «ميزان الاعمال» (9).
7.كلمات تامه الهي اند: «نحن الكلمات التامات» (10)
8.مظهر و نشان خدايند: «ما لله آية اكبر مني» (11).
9.بر تمام كائنات حاكميت تكويني و احاطه وجودي دارند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شاهد كل است (12) و ائمه (علیه السلام) نيز اين چنين اند. امام صادق (علیه السلام) مي فرمايند:
«فلم يفتني ما سبقني و لم يعزب عني ما غاب عني ابشر باذن الله و اودي عنه، كل ذلك من الله مكني فيه بعلمه» (13)؛ «گذشته را از دست نداده، آينده هم بر من پوشيده نيست. به اذن خداوند مژده خوشي ها را مي دهم و از طرف خداوند به انجام دادن آنها مي پردازم. همه اينها از خداوند است كه مرا با علم خود، به آن كارها توانا ساخته است»
10. اشراف به ارواح انسان ها: «و ارواحكم في الارواح و نفوسكم في النفوس» (14) و «فخلق الله من انفاسها ارواح الاولياء و الشهداء و الصالحين» (15).
11. قرآن كريم در معيت ايشان است: (و اتبعوا النور الذي انزل معه) (16). نور كه همان قرآن است، با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل شده است؛ نه اينكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) با قرآن نازل شده باشد.
با توجه به حقيقت انسان كامل و ويژگي هاي حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) و عترت طاهره آن حضرت ، اذعان خواهيم كرد كه تنها مصداق حقيقي «انسان كامل»، وجود مطهر و نوراني آن انسان هاي والا است.
هست اشارات محمد المراد
كل گشاد اندر گشاد اندر گشاد
صد هزاران آفرين، بر جان او
بر قدوم و دور فرزندان او
آن خليفه زادگان مقبلش
زاده اند از عنصر جان و دلش
گر ز بغداد و هري و يا از ري اند
بي مزاج آب و گل، نسل روي اند
شاخ گل هر جا كه رويد، هم گل است
خم مل هر جا كه جوشد، هم مل است
گر ز مغرب بر زند خورشيد سر
عين خورشيد است، نه چيز دگر(17)
پی نوشتها:
1- ر. ك. نهج البلاغه، حكمت 147؛ محمدي ري شهري ، اهل البيت في الكتاب و السنة ، ص 130 ، ح 186 و 188.
2- اهل البيت في الكتاب و السنة ، ص 152 ، ح 258.
3- بحار الانوار، ج 25، ص 337.
4- بحار الانوار، ج 91، ص 6.
5- زخرف (43)، آيه 43.
6- الغدير، ج 2، ص 312.
7- بحار الانوار، ج 8، ص 70.
8- همان ، ج 68، ص 226.
9- مفاتيح الجنان، زيارت امير المومنين (ع)
10- بحار الانوار، ج 5، ص 9.
11- همان، ج 23، ص 206.
12- نساء (4)، آيه 41.
13- بحار الانوار، ج 26، ص 148.
14- فرمايش امام هادي (علیه السلام) در زيارت «جامعه كبيره».
15- الميزان، ج 1، ص 121.
16- اعراف (7)، آيه 157.
17- مثنوي معنوي، دفتر 6، ابيات 174-179.
اين مطلب از آنجا كه جزئي بوده و بيان مصداق است، بايد آن را از طريق نقل رشن كرد:
1.رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیه السلام) ، جانشين خداوند متعال اند (1).
2.رسول اكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه اطهار (ع)، مجاري فيض و اركان عالم هستي¬اند(2)
3.آنان مظهر اراده خداوند متعال و ولي او هستند: «قلوبنا اوعية لمشية الله» (3).
4.آنان اسماي حسناي الهي اند: «نحن و الله الاسماء الحسني» (4).
5.آنان صراط مستقيم اند: (انك علي صراط مستقيم)؛ (5) «نحن الصراط المستقيم» (6) و «انا صراط الله» (7)؛
6.ميزان اعمال و قسط اند: «نحن الموازين القسط» (8) و «ميزان الاعمال» (9).
7.كلمات تامه الهي اند: «نحن الكلمات التامات» (10)
8.مظهر و نشان خدايند: «ما لله آية اكبر مني» (11).
9.بر تمام كائنات حاكميت تكويني و احاطه وجودي دارند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شاهد كل است (12) و ائمه (علیه السلام) نيز اين چنين اند. امام صادق (علیه السلام) مي فرمايند:
«فلم يفتني ما سبقني و لم يعزب عني ما غاب عني ابشر باذن الله و اودي عنه، كل ذلك من الله مكني فيه بعلمه» (13)؛ «گذشته را از دست نداده، آينده هم بر من پوشيده نيست. به اذن خداوند مژده خوشي ها را مي دهم و از طرف خداوند به انجام دادن آنها مي پردازم. همه اينها از خداوند است كه مرا با علم خود، به آن كارها توانا ساخته است»
10. اشراف به ارواح انسان ها: «و ارواحكم في الارواح و نفوسكم في النفوس» (14) و «فخلق الله من انفاسها ارواح الاولياء و الشهداء و الصالحين» (15).
11. قرآن كريم در معيت ايشان است: (و اتبعوا النور الذي انزل معه) (16). نور كه همان قرآن است، با رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) نازل شده است؛ نه اينكه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) با قرآن نازل شده باشد.
با توجه به حقيقت انسان كامل و ويژگي هاي حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) و عترت طاهره آن حضرت ، اذعان خواهيم كرد كه تنها مصداق حقيقي «انسان كامل»، وجود مطهر و نوراني آن انسان هاي والا است.
هست اشارات محمد المراد
كل گشاد اندر گشاد اندر گشاد
صد هزاران آفرين، بر جان او
بر قدوم و دور فرزندان او
آن خليفه زادگان مقبلش
زاده اند از عنصر جان و دلش
گر ز بغداد و هري و يا از ري اند
بي مزاج آب و گل، نسل روي اند
شاخ گل هر جا كه رويد، هم گل است
خم مل هر جا كه جوشد، هم مل است
گر ز مغرب بر زند خورشيد سر
عين خورشيد است، نه چيز دگر(17)
پی نوشتها:
1- ر. ك. نهج البلاغه، حكمت 147؛ محمدي ري شهري ، اهل البيت في الكتاب و السنة ، ص 130 ، ح 186 و 188.
2- اهل البيت في الكتاب و السنة ، ص 152 ، ح 258.
3- بحار الانوار، ج 25، ص 337.
4- بحار الانوار، ج 91، ص 6.
5- زخرف (43)، آيه 43.
6- الغدير، ج 2، ص 312.
7- بحار الانوار، ج 8، ص 70.
8- همان ، ج 68، ص 226.
9- مفاتيح الجنان، زيارت امير المومنين (ع)
10- بحار الانوار، ج 5، ص 9.
11- همان، ج 23، ص 206.
12- نساء (4)، آيه 41.
13- بحار الانوار، ج 26، ص 148.
14- فرمايش امام هادي (علیه السلام) در زيارت «جامعه كبيره».
15- الميزان، ج 1، ص 121.
16- اعراف (7)، آيه 157.
17- مثنوي معنوي، دفتر 6، ابيات 174-179.
