پرسش :

آيا در روايات اسلامي موارد زندان وجود دارد؟

پاسخ :
در روايات اسلامى، موارد متعددّى براى زندان‏ابد و غير آن آمده است، از جمله
1 در مورد معاونت در قتل
هر گاه كسى، ديگرى را بگيرد و شخص ديگرى او را به قتل برساند، حكم قاتل از نظر فقه اسلامى، اعدام است و حكم معاون او زندان ابد، اين حكم در ميان فقهاى ما مورد اتّفاق و اجماع است و احاديث متعدّدى كه در منابع معتبر حديث نقل شده به آن گواهى مى‏دهد.
در حديثى از على (ع) مى‏خوانيم كه در باره دو مرد كه يكى از آن دو كسى را گرفته و ديگرى او را به قتل رسانده چنين قضاوت فرمود: «يُقْتَلُ الْقاتِلُ و يَحْبَسُ الاخِرُ حَتّى يَمُوتَ غَمّاً كَما حَبَسَهُ حَتّى ماتَ غَمّاً(1) قاتل را مى‏كشند و نفر ديگر را حبس مى‏كنند تا با اندوه بميرد، همان گونه كه او مقتول را نگهداشت تا با اندوه كشته شود».
2 دستور قتل دادن
از نظر فقه اسلامى، اگر كسى ديگرى را مجبور به قتل بى‏گناهى كند، حتّى اگر مأمور را تهديد به مرگ در صورت تخلّف نمايد، او حق ندارد كه بى‏گناه را به قتل رساند، زيرا تقيّه در مورد خون، مشروع نيست، و المأمور معذور در اين مورد، سخن بى اساس است.
حال اگر كسى به اين حكم اسلامى اعتنا نكرد، و براى حفظ جان خويش در برابر تهديد ظالم اقدام به كشتن بى‏گناهى كرد، قانون اسلام مى‏گويد حكم قاتل، قصاص است، و حكم آمر زندان ابد
امام باقر (ع) دربارة چنين كسى فرمود: «يُحْبَسُ الامِرُ بِقَتْلِهِ حَتّى يَمُوتَ(2) مر كننده را زندان مى‏كنند تا بميرد».
3 در مورد تكرار سرقت نيز دستور داده شده كه در مرتبة سوّم، او را به زندان ابد مجازات كنند، اين حكم را گروهى از اصحاب بزرگ امام باقر و امام صادق (ع) از آن حضرات نقل كرده‏اند.
4 در مورد زنان مرتد فطرى، اگر حاضر به توبه نشوند نيز حكم زندان ابد آمده است. در حديثى از امام باقر و امام صادق (ع) مى‏خوانيم: «وَ االْمَرْئَهُ اذا ارْتَدَّتْ عَنِ الاسْلامِ استُتيبَتْ، فَانْ تابَتْ وَ الّا خُلِّدَتْ فِى السِّجْنَ(3) به زن مرتد پيشنهاد توبه مى‏كنند، اگر پذيرفت و بازگشت آزاد مى‏شود و گرنه محكوم به زندان ابد خواهد شد».
پى‏نوشت‏
(1)) وسائل الشيعه 19/ 35)
(2)) وسائل الشيعه 32/ 19) ا
(3)) وسائل الشيعه 18/ 549)
پيام قرآن ج 10، حضرت آيت الله العظمى مكارم شيرازى و ساير همكاران