پرسش :

حدود 18 سال قبل به منظور دستيابى به ساعات شرعى دقيق به راهنمايى دفتر حضرت امام خمينى)رضوان اللّه تعالى عليه(، به محضر حضرت آيت اللّه العظمى مرعشى نجفى )رضوان اللّه تعالى عليه( هدايت و با راهنماييهاى پرارج معظّم له توفيق اين كار حاصل شد. ايشان پس از اطمينان از انطباقِ كاملِ ساعاتِ شرعىِ مستخرجِ مركزِ تقويم مؤسّسه ژئوفيزيك دانشگاه تهران با موازين شرعى، نسبت به صدور حكم شرعى اقدام فرمودند. اضافه مى نمايد كه اين ساعات شرعى با ساعات شرعى استفاده شده در چندين قرن گذشته در ايران نيز بخوبى مطابقت دارد; لذا حدود 15 سال است كه ساعات شرعى استخراج اين مركز، مورد استفاده امّت مسلمان ايران و جهان قرار مى گيرد و از رسانه هاى گروهى اعلام مى شود. اخيراً مقام معظّم رهبرى)مدّظلّه( در پاسخ به استفتاى مصلاّى امام خمينى تهران، كه علّت استفتا عدم امكان تشخيص دقيق لحظه طلوع فجر اعلام شده است، فرمودند: »با شروع اذان صبح اعلامى از رسانه ها روزه داران امساك كنند و حدود 5 تا 6 دقيقه بعد از آن، شروع به اداى فريضه صبح شود«، بنابراين ساعات شرعى، از جمله لحظه اذان صبح استخراج اين مركز با تغييرى حدود 8 تا 10 دقيقه از رسانه ها اعلام مى شود، اين عمل رسانه ها با توجّه به اين كه در 15 سال گذشته ساعات شرعى استخراج اين مركز، بطور گسترده در شهر يا بخش يا روستاهاى كشور مورد استفاده قرار گرفته، مردم را در بلاتكليفى قرار داده است، از اين رو تقاضا مى شود نظر مبارك را درباره لحظه اذان صبح استخراج اين مركز و تغييرى كه در رسانه ها داده شده است اعلام فرماييد.

پاسخ :
جواب: قبل از آن كه سر و صدا درباره چگونگى استخراج تقويمى كه ملاك رسانه هاى گروهى بود شود، ما احساس كرده بوديم كه اين استخراج منطبق با وقت شرعى نماز صبح )فجر صادق( نيست، لذا خود اين جانب شخصاً قبل از طلوع فجر به بيابان رفتم و ملاحظه كردم كه حدود يك ربع ساعت ميان اذان صبح راديو و صبح واقعى فاصله است; يعنى اذان راديو زودتر گفته مى شود، جمعى از آقايان مورد اعتماد در قم نيز همين كار را در وقت ديگرى انجام داده بودند و نتيجه آن نيز همين بود. بنابراين عقيده ما اين است كه آنچه اخيراً مورد عمل قرار گرفته، كه وقت اذان صبح را حدود 10 دقيقه عقب كشيده اند، و با توجّه به اين كه حدود 5 دقيقه نيز اذان طول مى كشد، بعد از پايان اذان وقت نماز صبح داخل شده است و قبل از آن مشكل است.
استفتائات آيت الله العظمي مكارم شيرازي )جلد اول(