پرسش :

اخيراً در يكى از روزنامه هاى عربستان، مقاله اى تحت »آيا جابه جايى مقام ابراهيم)عليه السلام( مناسب است؟« به چاپ رسيده و مطالبى در مورد لزوم جابه جايى مقام ابراهيم به منظور رفع مانع براى طواف كنندگان، مطرح شده است. از آن جا كه معمولاً دولت عربستان براى اقدامات خود قبلاً از طُرُق مختلف زمينه سازى مى كند، لذا خواهشمند است بفرماييد: الف( چنين اقدامى از نظر شرعى چه حكمى دارد؟ ب( در صورت عملى شدن اين طرح، تكليف زائران و حجّاج بيت اللّه الحرام در رابطه با طواف و نماز پشت مقام چيست؟

پاسخ :
جواب الف: جابه جايى مقام ابراهيم)عليه السلام( جايز نيست، و ممانعتى براى طواف كنندگان نيز ندارد; زيرا جايز است طواف در دو طرف مقام ابراهيم انجام شود; امّا از آن جا كه مقام ابراهيم معيارى براى محلّ نماز طواف واجب است و اين تغيير سبب مى شود كه معيار مزبور به هم بخورد. تغيير آن شرعاً مجاز نيست.
جواب ب : همان طور كه گذشت براى مسأله طواف مشكلى ايجاد نمى شود; زيرا طواف در پشت مقام نيز جايز است. امّا اگر خداى نكرده اقدام به چنين كار خلافى كنند، زائران بيت اللّه الحرام بايد محلّ تقريبى فعلى آن را براى نماز طواف واجب در نظر بگيرند و طبق آن عمل كنند.