پرسش :

آيا مخالفت بيجاى والدين در ازدواج فرزندانشان درست است؟

پاسخ :
در مواردى والدين مى‏دانند كه فرزندشان تحت تأثير عواطف و احساسات جوانى كر و كور شده )ر.ك: ص 47 - 45( و دارد تصميم اشتباهى مى‏گيرد و با كسى ازدواج مى‏كند كه همتايش نيست و به احتمال بسيار، نتيجه‏اش جدايى يا سوختن و ساختن تا آخر عمر خواهد بود. در اين صورت، مخالفت، مقاومت و سخت‏گيرى آنان نه تنها بد نيست كه نيكو و بجا هم هست.
در مواردى با خواستگار دخترشان يا كسى كه پسرشان به او علاقه‏مند است و شرايط مطلوب نسبى را هم دارد، بدون دليل موجه مخالفت مى‏كنند؛ براى مثال به اين دليل كه خوب احوالپرسى نكرد. گاهى به سبب حب و بغض‏ها است. پدر مى‏گويد: چون از نزديكان مادر است، و مادر مى‏گويد: چون با خانواده پدر ارتباط فاميلى دارد. گاهى به دليل تعصب‏هاى بيجا است؛ مثلا هم‏شهرى، هم‏ولايتى، هم‏زبان و هم‏لهجه و از طايفه ما نيست )درباره تشابه فرهنگى، ر.ك: ص 151 و 152(. گاهى سليقه شخصى خود را ملاك قرار مى‏دهند و مى‏گويند: چون به دلم ننشست يا عللى از نوع.
توجه داشته باشيد كه هيچ‏يك از اين علل، علل موجهى نيست و مخالفت والدين با ازدواج فرزندشان منطقى نخواهد بود.
گاهى پا را از مخالفت فراتر مى‏گذارند و به علل واهى اجازه ازدواج نمى‏دهند. در ازدواج پسر، اجازه هيچ‏يك از اعضاى خانواده شرط نيست؛ ولى بهتر است رضايت آنان به ويژه مادر را جلب كند و بهترين راه جلب رضايت، ارتباط عاطفى بيشتر، محبت افزون‏تر به آنان و استفاده از واسطه‏هايى با نفوذ از جمله پدربزرگ و مادربزرگ است.
در ازدواج دختر، اجازه پدر يا جد پدرى لازم است؛ ) دليل نياز دختر به اجازه پدر )و نه مادر( اولا شدت عواطف او است كه احتمال دارد براساس احساسات تصميم بگيرد و قوه عاقله پدر بايد به او كمك كند؛ ثانيا تجربه كمتر از مرد به دليل حضور كمتر در اجتماع است )به همين سبب، زن غير باكره كه تجربه بيشترى دارد و مردشناسى را هم تجربه كرده براى ازدواج دوباره، اجازه پدر را لازم ندارد( و ثالثا حق طلاق است كه به مرد داده شده و با توجه به اين كه زن حق طلاق ندارد.)ر.ك: ص 215 و 216( بايد دقت بيشترى كند و به نظر پدر نياز دارد. اما اين اجازه مطلق نيست و در شرايطى، اجازه آنان از بين مى‏رود؛ در جايى كه پسر شرعا و عرفا كفو )همتاى( دختر باشد؛ ازدواج هم به مصلحت دختر باشد، و همتاى ديگرى هم برايش پيدا نشود ) تحريرالوسيله، ج 2، ص 393. پس اگر اين شرايط وجود داشته باشد و پدر يا جد پدرى بدون دليل موجه با ازدواج دخترش مخالفت كند، اسلام اجازه مى‏دهد كه دختر بدون اجازه آنان ازدواج كند )ر.ك: ص 79 و 80(.