پرسش :

آیا منظور از حضور قلب در صرف توجه به خداست یا اینکه تفکر در امور دنیوی مرتبط به آخرت انسان همچون فکر کردن در مورد نحوه کمک کردن به مردم یا مادر یا از این قبیل از مصادیق عدم حضور قلب محسوب می شود؟

پاسخ :
مقصود از حضور قلب در نماز اين است كه قلب را خالى گرداند از غير چيزى كه بآن تکلم مي نمايد يعنى دلش و فكرش مشغول به نماز باشد و حواسش متوجه بكلمات باشد و هر گاه ديد فكرش جاى ديگر سير مي كند توجه به نماز کند.[1]
آنچه با روح عبادت سازگار نيست، توجه به مسائل مربوط به زندگى مادى و شخصى است و اما توجه به آنچه در مسير رضاى خدا است، کاملا با روح عبادت سازگار است و آن را تاكيد مي كند منافات با حضور قلب ندارد.
بزرگان ما براى تحصيل خشوع و حضور قلب در نماز و ساير عبادات، راه های متعددی همچون: تحصیل معرفت والا به خدا و دنیا، عدم توجه به كارهاى پراكنده و مختلف ، انتخاب محل و مكان خاص برای نماز و ساير عبادات ، پرهیز از گناه، آشنايی به معنی نماز و فلسفۀ افعال و اذكار آن ، انجام مستحبات نماز و آداب مخصوص و مراقبت و تمرين حضور قلب را بیان نموده اند.
پی نوشت:
[1] بانو امین تفسیر مخزن العرفان ج1ص103.

منبع: http://farsi.islamquest.net