پرسش :

چرا حج فقط براي يك بار واجب است و اگر دوباره تكرار شود، حج مستحب به شمار مي‌آيد؟

پاسخ :
از آنجا كه خانه خدا (كعبه) اولين خانه مباركي است كه براي پرستش و عبادت كردن مردمان بنا شد، در آن جا هدايت و رحمت و بركت جمع شده است.(1) به اين دليل خدا بر مردم با حفظ شرايط دستور داده كه به آن جا بروند و آن خانه را با آداب خاص زيارت نمايند.
در قرآن فرمود: "حج آن خانه بر كساني واجب است كه قدرت رفتن به آن جا را داشته باشند"(2)
از طرفي چون وجوب احكام خدا بر اساس حكمت و مصلحت تشريح شده، در باب حج نيز اين امر رعايت گرديده و داراي مصالح و منافع معنوي بسياري است، اما روايات آيه مذبور را كه به صورت كلي است، تشريح كرده، تفسير و توضيح داده و گفته‌اند چون مردم از لحاظ مالي و دارايي متفاوتند، بينشان فقير و ندار و بيمار و ناتوان هم وجود دارد، ممكن است توان بيش از يك بار را نداشته باشند و چه بسا به اذيّت و مشقّت بيفتند، از اين رو خدا مراعات حال آن‌ها را كرده و كمترين مقدار را كه يك مرتبه باشد، بر مردم واجب كرده(3) و بيش از آن مقدار را مستحب با پاداش بسيار دانسته است. و اگر مراجع نيز زيارت خانه خدا را فقط يك بار واجب دانسته‌اند.(4) به همين دليل است كه ذكر شد.
پي نوشت:
1. تفسير الميزان (ترجمه)، ج 6، ص 260.
2. آل عمران (3)، آيه 97.
3. وسائل الشيعه، ج 5 ، باب 3، ص 130.
4. توضيح المسائل مراجع، ج 2، ص 189.
www.eporsesh.com