پرسش :
چه کار کنیم که عبادات برای ما عادت نشود و وقتی نماز می خوانیم، اثر مستقیم در زندگی ما داشته باشد؟
پاسخ :
پاسخ از حجت الاسلام دکتر رفیعی:
عبادت و بندگی یک حقیقت و کنهی دارد که ما این لایه زیرین و حقیقت را نمی بینیم. به قولی عادت شده است. بعضی ها روی عادت چهار رکعت نماز را می خوانند و دو رکعت هم می خوانند و روی تایم متوجه می شوند، نماز تمام شده است. آقایی می گفتند: من راننده ماشین های سنگین هستم. به رکعت اول که می ایستم دنده اول هستم و وقتی به رکعت چهارم می رسم، دنده ی چهار هستم و نمازم را سلام می دهم. مردم هم می گویند: هرچه گم کرده ایم، در نماز پیدا می کنیم. گاهی توجه به الفاظ و مسائل نیست. همین روزه ماه رمضان، خدا می خواسته مردم را اذیت کند؟ هفده هجده ساعت گرسنگی در تابستان و از آن خواب صبح بلند شدن چه هدفی داشته است؟ یا خود حج واقعا انسان با چه مشکلاتی در منا و عرفات و مشعر باید به سر ببرد یا طواف که باید با چه زحمت در لابلای فشارها بروی و انجام بدهی، آیا همه دقت ها باید در صفا و مروه انجام شود؟ آیا این ها همه اش ظاهر است و یا کنه و باطنی دارد؟ شما وقتی قرآن را می خوانید، ظاهری دارد. ظاهر آیه ای می گوید: اگر آبهای زمین فرو برود، چه کسی برای شما آب می آورد؟ ظاهر آیه آب است ولی باطن آن امام و حجت است. اگر حجت خدا غایب بشود، چه کسی می تواند او را برای شما ظاهر کند؟ در بحث عبادت هم همین طور است. این نماز و روزه و اعمال حقیقت و کنهی دارد و غالبا مردم از این حقیقت غافل هستند. اگر به آن حقیقت برسید، لذتش را احساس می کنید. امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: دو رکعت نماز شب برای من محبوب تر از کل دنیا و همه چیزی که در آن است می باشد. این غرق شدن در عبادت است. مردم نماز که می خوانند می گویند: هیچ لذتی از آن نمی بریم و برایمان سنگین است. چه کا رکنیم به حقیقت و کنه عبادت برسیم؟ امام رضا (علیه السلام) می فرمایند: وقتی بنده سر به سجده می گذارد، یعنی از خاک هستیم و وقتی سر از سجده بر می دارد، یعنی ما از این خاک به دنیا آمده ایم. دوباره که سر می گذارد، یعنی ما به این خاک سر می گذاریم و سر که بر می دارد، یعنی دوباره مبعوث می شویم. ببینید در دو سجده چقدر یاد معاد شده است. کسی پیش امام صادق (علیه السلام) آمد و گفت: ببینید نماز من درست است یا خی ؟ نماز خواند و بعد امام گفتند: چقدر برای شما زشت است که شصت سال نماز می خوانید و دو رکعت نماز درست نمی خوانید. تعجب کرد و گفت: می شود شما بخوانید . امام نماز خواند و این روایت، در این نماز ریز شده است که دستش را چطور می گذاشت، حالتش چگونه بود و نگاهش به کجا بود. از امام رضا (علیه السلام) پرسیدند: علت عبادت چیست؟ ایشان فرمودند: علتش این است که خدا را فراموش نکنید و خدا در زندگی تان متجلی باشد. فقر خودتان را فراموش نکنید و ادب برخورد با خدا را ترک نکنید و از عوامل دور نشوید. در ادب اجتماعی مراوده و ارتباط دوستی می آورد. وقتی با کسی رفت و آمد می کنی و بیشتر ارتباط داری، وابستگی بیشتری ایجاد می شود. نفس این عبادت که من روزی پنج بار در روز بایستم و تکبیر بگویم و حمد و سوره بخوانم، ایجاد رابطه است. انسان احساس هویتی می کند. حتی گاهی بعضی ها که آدمهای ریشه دار و تحصیل کرده هم هستند، می گویند: ما چند سال است که از خدا چیزی را می خواهیم ولی هرچه دعا می کنیم اجابت نمی شود. من هم دیگر کنار گذاشته ام. یعنی تصورش از دعا، اجابت است. در دعا هدف اجابت نیست. روایت داریم: گاهی دعا می کنیم و مستجاب می شود و خدا به فرشتگان می گوید: این را دیرتر ابلاغ کنید تا بنده با ما حرف بزند. من صدای او را دوست دارم . شما یک قفل محکم در مغازه زده اید و بازهم می گویید: دعا کن. قرص سردرد می خورید وباز هم می گویید: دعا کن. در دعا هدف ارتباط است نه استجابت دعا. این را باید دقت کرد که باعث یأس در مردم نشود .
ch3.iribtv.ir
پاسخ از حجت الاسلام دکتر رفیعی:
عبادت و بندگی یک حقیقت و کنهی دارد که ما این لایه زیرین و حقیقت را نمی بینیم. به قولی عادت شده است. بعضی ها روی عادت چهار رکعت نماز را می خوانند و دو رکعت هم می خوانند و روی تایم متوجه می شوند، نماز تمام شده است. آقایی می گفتند: من راننده ماشین های سنگین هستم. به رکعت اول که می ایستم دنده اول هستم و وقتی به رکعت چهارم می رسم، دنده ی چهار هستم و نمازم را سلام می دهم. مردم هم می گویند: هرچه گم کرده ایم، در نماز پیدا می کنیم. گاهی توجه به الفاظ و مسائل نیست. همین روزه ماه رمضان، خدا می خواسته مردم را اذیت کند؟ هفده هجده ساعت گرسنگی در تابستان و از آن خواب صبح بلند شدن چه هدفی داشته است؟ یا خود حج واقعا انسان با چه مشکلاتی در منا و عرفات و مشعر باید به سر ببرد یا طواف که باید با چه زحمت در لابلای فشارها بروی و انجام بدهی، آیا همه دقت ها باید در صفا و مروه انجام شود؟ آیا این ها همه اش ظاهر است و یا کنه و باطنی دارد؟ شما وقتی قرآن را می خوانید، ظاهری دارد. ظاهر آیه ای می گوید: اگر آبهای زمین فرو برود، چه کسی برای شما آب می آورد؟ ظاهر آیه آب است ولی باطن آن امام و حجت است. اگر حجت خدا غایب بشود، چه کسی می تواند او را برای شما ظاهر کند؟ در بحث عبادت هم همین طور است. این نماز و روزه و اعمال حقیقت و کنهی دارد و غالبا مردم از این حقیقت غافل هستند. اگر به آن حقیقت برسید، لذتش را احساس می کنید. امام صادق (علیه السلام) می فرمایند: دو رکعت نماز شب برای من محبوب تر از کل دنیا و همه چیزی که در آن است می باشد. این غرق شدن در عبادت است. مردم نماز که می خوانند می گویند: هیچ لذتی از آن نمی بریم و برایمان سنگین است. چه کا رکنیم به حقیقت و کنه عبادت برسیم؟ امام رضا (علیه السلام) می فرمایند: وقتی بنده سر به سجده می گذارد، یعنی از خاک هستیم و وقتی سر از سجده بر می دارد، یعنی ما از این خاک به دنیا آمده ایم. دوباره که سر می گذارد، یعنی ما به این خاک سر می گذاریم و سر که بر می دارد، یعنی دوباره مبعوث می شویم. ببینید در دو سجده چقدر یاد معاد شده است. کسی پیش امام صادق (علیه السلام) آمد و گفت: ببینید نماز من درست است یا خی ؟ نماز خواند و بعد امام گفتند: چقدر برای شما زشت است که شصت سال نماز می خوانید و دو رکعت نماز درست نمی خوانید. تعجب کرد و گفت: می شود شما بخوانید . امام نماز خواند و این روایت، در این نماز ریز شده است که دستش را چطور می گذاشت، حالتش چگونه بود و نگاهش به کجا بود. از امام رضا (علیه السلام) پرسیدند: علت عبادت چیست؟ ایشان فرمودند: علتش این است که خدا را فراموش نکنید و خدا در زندگی تان متجلی باشد. فقر خودتان را فراموش نکنید و ادب برخورد با خدا را ترک نکنید و از عوامل دور نشوید. در ادب اجتماعی مراوده و ارتباط دوستی می آورد. وقتی با کسی رفت و آمد می کنی و بیشتر ارتباط داری، وابستگی بیشتری ایجاد می شود. نفس این عبادت که من روزی پنج بار در روز بایستم و تکبیر بگویم و حمد و سوره بخوانم، ایجاد رابطه است. انسان احساس هویتی می کند. حتی گاهی بعضی ها که آدمهای ریشه دار و تحصیل کرده هم هستند، می گویند: ما چند سال است که از خدا چیزی را می خواهیم ولی هرچه دعا می کنیم اجابت نمی شود. من هم دیگر کنار گذاشته ام. یعنی تصورش از دعا، اجابت است. در دعا هدف اجابت نیست. روایت داریم: گاهی دعا می کنیم و مستجاب می شود و خدا به فرشتگان می گوید: این را دیرتر ابلاغ کنید تا بنده با ما حرف بزند. من صدای او را دوست دارم . شما یک قفل محکم در مغازه زده اید و بازهم می گویید: دعا کن. قرص سردرد می خورید وباز هم می گویید: دعا کن. در دعا هدف ارتباط است نه استجابت دعا. این را باید دقت کرد که باعث یأس در مردم نشود .
ch3.iribtv.ir