پرسش :

چرا تقليد واجب است ؟ در زماني كه مجتهدي نبوده و در زمان امامان , مردم چگونه تقليد مي كردند؟ منظور ازحجةالاسلام و آيت الله چيست ؟

پاسخ :
تقليد يعني تبعيت كردن و رجوع به متخصص و انسان مريض به دكتر مراجعه مي كند و كسي كه ساختماني مي خواهد بسازد به مهندس رجوع مي كند. كسي كه احكام و وظايف ديني را نمي داند تبعيت كردن ازعالم , صحيح بلكه لازم است . ولي تبعيت كردن عالم از عالم و جاهل از جاهل و عالم از جاهل صحيح نيست . معارف اسلامي دو بخش است :
1 اصول دين ;
2 فروع دين .
تقليد كردن در اصول دين جائز نيست , بلكه مسلمان نبايد در مسائل اعتقادي مانند توحيد و نبوت و معاد ازكسي تقليد كند و بايد خودش داراي يقين به اين مسائل باشد, ولي در احكام فرعي دين , انسان بايد مجتهد باشد يا ازكسي كه متخصص و عالم است تقليد كند.
دليل بر تقليد
1 عقل بهترين دليل است بر اين كه انساني كه نمي داند, بايد به عالم مراجعه كند و آيهء (1) همين حكم عقلي را بيان مي كند.
2 رواياتي هست كه دلالت مي كند فقيهان در زمان غيبت حضرت حجّت به عنوان مرجع تقليد هستند, مانند:
مي آيد, به راويان حديث ما (فقها) مراجعه كنيد. آنان حجت من بر شمايند و من حجت خدا بر آنان هستم >.
امام حسن عسكري 7فرمود:
دين خود باشد و مخالف با هواي نفس خويش , هم چنين مطيع دستورهاي الهي باشد, بر عوام لازم است از او تقليدكنند. اين اوصاف در همهء فقهاي شيعه نيست , بلكه در بعضي از آنها است >.
در زمان حيات امامان , شيعيان مسائل شرعي خود را از امام سؤال كردند يا از عالمان ديني كه در هر شهر بودند وبا امام رابطه داشتند. بعضي از عالمان و راويان , مورد اعتماد امامان بوده اند و ائمه آنان را به مردم معرفي مي كرده اند.حجت الاسلام و آيت الله در زمان ما دو لقبي است كه مردم مسلمان به علماي دين مي دهند. به كساني كه علم كمترين دارند, حجت الاسلام و به كساني كه مجتهد هستند, آيت الله مي گويند.
(پـاورقي 1. انبياء (21 آيه 7
www.eporsesh.com