پرسش :

فلسفه تيمم چيست ؟

پاسخ :
الف) در رابطه با مسأله‏اي كه اشاره كرده‏ايد بايد چند نكته را در نظر داشت:
اولاً: فلسفه همه احكام و جزئيات آنها به طور تفصيلي روشن نيست و آگاهي از آن دانشي فراتر از تنگناهاي معارف عادي بشري مي‏طلبد. ليكن به طور اجمال، روشن است كه همه احكام الهي تابع مصالح و مفاسد واقعي در متعلق آنهاست. بنابراين در صورتي كه فلسفه حكمي را بالخصوص ندانيم، بنا بر قاعده كلي فوق بايد از آن پيروي كنيم؛ زيرا در آن يقين به وجود مصلحتي هست، هر چند بر ما ناشناخته باشد.
ثانيا: در يافتن فلسفه احكام، نبايد هميشه به دنبال علوم تجربي رفت و دليلي مادي و فيزيولوژيك برايش جست و جو نمود. اين فرايند كه همواره در پي يافتن مصلحت يا مفسده‏اي طبي يا ... باشيم، برخاسته از نگرشي مادي گرايانه است؛ در حالي كه بسياري از احكام، مصالحي معنوي دارند كه در حوزه هيچ يك از علوم بشري قابل تحقيق نيست و آنها با متد تجربي خود، قادر به دادن حكمي - نفيا يا اثباتا - پيرامون آن نيستند و اگر نظري هم بدهند، بسيار سطحي است؛ زيرا چه بسا مسأله حكمتي برتر و بالاتر داشته باشد.
ب ) منظور از پاكيزه كردن در اينجا چيست؟
1ـ اگر مقصود طهارت معنوي است، چه بسا خاك نقش بزرگي در تطهير نفس انسان داشته باشد؛ به ويژه آن كه دست زدن بر خاك و ماليدن آن به صورت، انسان را به شدت از غرور و نخوت دور مي‏سازد و به خضوع وخشوع در پيشگاه حق تعالي مي‏كشاند.
2ـ اگر مراد طهارت ظاهري است، بايد گفت لازم نيست كه همواره ما در جستجوي علل و فلسفه مادي و طبيعي در احكام برآييم. در عين حال براساس برخي از تحقيقات دانشمندان، گفته شده است كه خاك نيالوده و پاك، نقش مؤثري در از بين بردن برخي از ميكرب‏ها دارد.
براي آگاهي بيشتر ر.ك قانون الاسلام، ج 2 سيد حسن عرب باغي، چاپ آفتاب صص 54 - 44 بحث تيمم و نظافت.
www.eporsesh.com