پرسش :
آيا کساني که به جهان برزخ وارد شده اند از عالم دنيا با اطلاعند؟
پاسخ :
بلي، وقتي انسان وارد برزخ مي شود نسبت به عالم دنيا نيز هوشيار و شنونده است چنانچه در روايتي از پيامبر اکرم (ص) است که بعد از پيروزي در جنگ بدر، بعد از آن که کشته گان مشرکين را درون چاهي ريختند در کنار چاه ايستادند و فرمودند: «يا اهلَ القليب هل! وجدتم ما وعدَ ربَّکم حَقا؟ فاني وجدتُ ما وعدني رَبّي حقاً! قالوا: يا رَسولَ الله هل يسمَعُون؟ قالَ ما انتم بالسّمع لما اقولُ منهم ولکن اليومَ لا يُجيبون. (1)
اي اهل چاه، آيا آن چه را که پروردگارتان به شما وعده داده بود حق يافتيد؟ من که وعده ي پروردگارم را در مورد پيروزي حق يافتم! گروهي عرض کردند: يا رسول الله (ص) آيا آنها مي شنوند؟ فرمود: شما نسبت به آن چه من مي گويم شنواتر از آنها نيستيد، ولي آنها امروز پاسخ نمي دهند. اين روايت نه تنها دلالت بر وجود عالم برزخ و نوعي حيات براي انسان بعد از مرگ جسماني دارد، بلکه دليل بزرگي است بر اينکه انسانها در عالم برزخ نوعي ارتباط با اين دنيا نيز دارند و بعضي از سخنان را مي شنوند. و دليل ديگري که حکايت از ارتباط مردگان با عالم دنياست مسئله حضور روح آنها در منازل شخصي شان در شبهاي جمعه و نيز متوجه بودن و درک حضور افرادي که بر سر قبر آنها حاضر مي شوند و نيز شادي آنها به هنگام طلب استغفار و خيراتي که برايشان فرستاده مي شود چنانچه در روايتي از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: «انَّ المَيت ليَفرَحُ بالتَّرحُم عَليه و الاستغفار له کما يَفرحُ الحَيُّ بالهديَّه». (2)
ميّت بخاطر طلب رحمت و استغفار براي او خوشحال مي شود همانگونه که افراد زنده با هدايا خوشحال مي شوند. و در روايتي ديگر از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: «ميتُ حضال يننَفعُ بها لمؤمن من بعد مَوته: ولدٌ صالحٌ يَستَغرُ له، و مُصحَف يَقرَءُ منه، و قليبٌ يَحفُرهُ، و غرَسٌ يَغرسُهُ و صَدَقَهُ ماء يُجريه، و سُنة حَسَنة يُوخَذ بها بعدَهُ»، شش چيز است که مؤمن بعد از مرگش از آن بهره مي گيرد: «فرزند شايسته اي که براي او استغفار کند و قرآني که مردم در آن بهره مي گيرند، چاه آبي که حفر کرده است و درختي که نشانده و آب جاري که در اختيار مردم بگذارد و سنّت نيکي که بعد از وي به آن عمل کند». (3)
پی نوشت:
1- کنزالعمال، ج10، ص 377، حديث 29876 و پيام قرآن، ج5، ص 457.
2- مهجة البيضاء، ج8، ص 292.
3- بحارالانوار، ج6، ص 293، حديث 1.
منبع: تصویر برزخ و برزخیان در قرآن کریم، فاطمه کریمی، انتشارات جامعه القرآن الکریم
بلي، وقتي انسان وارد برزخ مي شود نسبت به عالم دنيا نيز هوشيار و شنونده است چنانچه در روايتي از پيامبر اکرم (ص) است که بعد از پيروزي در جنگ بدر، بعد از آن که کشته گان مشرکين را درون چاهي ريختند در کنار چاه ايستادند و فرمودند: «يا اهلَ القليب هل! وجدتم ما وعدَ ربَّکم حَقا؟ فاني وجدتُ ما وعدني رَبّي حقاً! قالوا: يا رَسولَ الله هل يسمَعُون؟ قالَ ما انتم بالسّمع لما اقولُ منهم ولکن اليومَ لا يُجيبون. (1)
اي اهل چاه، آيا آن چه را که پروردگارتان به شما وعده داده بود حق يافتيد؟ من که وعده ي پروردگارم را در مورد پيروزي حق يافتم! گروهي عرض کردند: يا رسول الله (ص) آيا آنها مي شنوند؟ فرمود: شما نسبت به آن چه من مي گويم شنواتر از آنها نيستيد، ولي آنها امروز پاسخ نمي دهند. اين روايت نه تنها دلالت بر وجود عالم برزخ و نوعي حيات براي انسان بعد از مرگ جسماني دارد، بلکه دليل بزرگي است بر اينکه انسانها در عالم برزخ نوعي ارتباط با اين دنيا نيز دارند و بعضي از سخنان را مي شنوند. و دليل ديگري که حکايت از ارتباط مردگان با عالم دنياست مسئله حضور روح آنها در منازل شخصي شان در شبهاي جمعه و نيز متوجه بودن و درک حضور افرادي که بر سر قبر آنها حاضر مي شوند و نيز شادي آنها به هنگام طلب استغفار و خيراتي که برايشان فرستاده مي شود چنانچه در روايتي از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: «انَّ المَيت ليَفرَحُ بالتَّرحُم عَليه و الاستغفار له کما يَفرحُ الحَيُّ بالهديَّه». (2)
ميّت بخاطر طلب رحمت و استغفار براي او خوشحال مي شود همانگونه که افراد زنده با هدايا خوشحال مي شوند. و در روايتي ديگر از امام صادق (ع) آمده است که فرمودند: «ميتُ حضال يننَفعُ بها لمؤمن من بعد مَوته: ولدٌ صالحٌ يَستَغرُ له، و مُصحَف يَقرَءُ منه، و قليبٌ يَحفُرهُ، و غرَسٌ يَغرسُهُ و صَدَقَهُ ماء يُجريه، و سُنة حَسَنة يُوخَذ بها بعدَهُ»، شش چيز است که مؤمن بعد از مرگش از آن بهره مي گيرد: «فرزند شايسته اي که براي او استغفار کند و قرآني که مردم در آن بهره مي گيرند، چاه آبي که حفر کرده است و درختي که نشانده و آب جاري که در اختيار مردم بگذارد و سنّت نيکي که بعد از وي به آن عمل کند». (3)
پی نوشت:
1- کنزالعمال، ج10، ص 377، حديث 29876 و پيام قرآن، ج5، ص 457.
2- مهجة البيضاء، ج8، ص 292.
3- بحارالانوار، ج6، ص 293، حديث 1.
منبع: تصویر برزخ و برزخیان در قرآن کریم، فاطمه کریمی، انتشارات جامعه القرآن الکریم
