پرسش :

چرا ربا گرفتن مسلمان از كافر حربي حلال است؟ مگر آنان انسان نيستند؟

پاسخ :
از نظر دين مقدس اسلام مالكيت واقعي و حقيقي از آن خدا است.(1)
چرا كه آفريننده و نگهدارنده و تربيت كننده همه مخلوقات مي‏باشد. انسان بنده خدا است؛ و اموالش همه ملك خداوند است. به هر مقدار خدا اذن دهد، تصرفش براي انسان مجاز است و در هر مورد كه اجازه تصرف ندهد، مجاز در تصرف نمي‏باشد. از همين جا است كه خدا دستور جهاد داده و خمس و زكات در اموال را واجب كرده است. از طرفي اسراف و تبذير و خودكشي ضرر رساندن به خود را ممنوع كرده است. مسلمان حق ندارد مال خودش را آتش بزند، و از بين ببرد، نيز حق تصرف همه جانبه در اموالش را ندارد. او نمي‏تواند با مال خودش قمار بازي كند، يا شراب بخورد و...
از سوي ديگر از ديدگاه اسلام، ارزش انسان‏ها و انسانيت انسان‏ها به ميزان ايمان و اعتقاد آنان به خدا است . آن كس مقرّب‏تر و محترم است كه ايمان و قربش به خدا بيشتر باشد. قرآن مي‏فرمايد: "با تقواترين شما گرامي‏ترين‏تان پيش خداوند است".(2) عكس مسئله هم اين طور است، يعني هر كس هر اندازه از خدا دور باشد، به همان ميزان از انسانيت دور مي‏گردد و حرمت انسانيتش شكسته مي‏شود.
مؤمن احترام دارد و غيبتش حرام است، ولي فاسق كه علناً مرتكب گناه مي‏شود، در همان زمينه غيبتش جايز است، چرا كه به همان نسبت احترام انساني‏اش را از دست داده است. وقتي آدمي در انحطاط كامل غوطه ور شد و به حدي رسيد كه از روي تعصب، لجاجت و تقليد كوركورانه خدا را منكر شد، خود را از انسانيت ساقط مي‏كند و احترام انسانيتش را از بين مي‏برد، تا جايي كه به تعبير قرآن كريم از حيوانات پست تر مي‏شود: "به راستي بسياري از جن و انس را براي دوزخ آفريديم (چرا كه) دل هايي دارند كه با آن در نمي‏يابند، و ديدگاني دارند كه با آن نمي‏بينند، و گوش هايي دارند كه با آن نمي‏شنوند. اينان همچون چارپايانند، بلكه گمراه تر! اينان غافلانند".(3)
پليدي معنوي كفار تا حدي است كه قرآن آنان را نجس دانسته،(4) فقهاي اسلام آنان را از نجاسات شمرده‏اند.
بنابراين، در پيشگاه خداوند انسان مؤمن و كافر يكسان محسوب نشده و از احكام يكساني برخوردار نيستند. كسي كه آفريننده جهان هستي و مالك تمام آن است، مي‏تواند و به اراده او است كه براي هر يك از اشيا و افراد عالم هستي، احكام و قوانيني مقررّ نمايد، بنابراين براي مؤمنان حكمي را معين نموده كه اين حكم را براي كافر قرار نداده است. احترام و حكمي كه مال مؤمن دارد، مال كافر ندارد و تفاوت حكم ربا، يكي از آن احكام متفاوت است.
پي‏نوشت‏ها:
1 - مرتضي مطهري، مجموعه آثار، ج 20، ص 287.
2 - حجرات (49) آيه 13.
3 - اعراف (7) آيه 179.
4 - توبه (9) آيه 28.
eporsesh.com