پرسش :

چرا در مكتب اهل تسنن اگر طرفين لفظاً اعلام طلاق كنند كافي است، امّا در مكتب شيعه چنين نيست؟

پاسخ :
بر اساس مكتب شيعه اماميه طلاق بايد به صيغه و با شرايط خاصي در حضور دو نفر عادل اجرا شود.صيغه طلاق به صورت "انِتِِِِِِِ طالق" يا "فلان? طالق" يا "هي طالق" مي‌باشد و نمي‌شود با اشاره يا با نوشتن صيغ? طلاق اجرا شود. فقط انساني كه لال است، چون نمي‌تواند حرف بزند، مي‌تواند با اشاره زنش را طلاق دهد. بهتر است كساني كه به زبان عربي آشنايي ندارند يا فردي كه لال است، شخصي را كه در زبان عربي تسلط دارد و به احكام و مسائل طلاق آگاهي دارد، وكيل در طلاق قرار دهند تا از جانب آنان طلاق دهند.
شيخ محمد حسن نجفي، صاحب كتاب جواهر الكلام گفته است: صيغ? طلاق به اين صورت است كه مرد به زنش در حالي كه در طهر غير مواقعه باشد،(1) با حضور دو شاهد عادل از روي قصد جدي بگويد: انتِ طالق. به غير اين شكل طلاق صورت نمي‌گيرد. وي مي‌افزايد: سيد مرتضي در كتاب الانتصار گفته: اجماع اماميه بر اين است.(2)
اهل سنّت طلاق را به هر لفظ و صيغه‌اي مجاز مي‌دانند حتي به صورت كنايه مثل اين كه مرد به زنش بگويد: برو شوهر كن، اختيارت با خودت باشد، نيز هر چه دلالت بر طلاق بكند، حتي از مالك بن انس (يكي از امامان چهارگانه اهل سنت) نقل شده كه: اگر مردي تصميم بگيرد زنش را طلاق بدهد، طلاق حاصل مي‌شود، اگر چه به زبان نياورد.(3)
البته فرق‌هاي ديگري بين شيعه و سنّي در مسئله طلاق وجود دارد كه فقط به مورد سؤال بسنده كرديم.
علّت فرق بين شيعه و سنّي در مسئل? طلاق روايت و منابع فقهي اين دو فرقه است.(4) طبق مبناي فقهي شيعه (كه تنها روايات ائمه معصومين و سنت پيامبر را قبول دارد) نحوه طلاق به صورت مذكور (تنها با لفظ خاص) صورت مي‌گيرد، ولي اهل سنت كه سيره و سنت خلفا و مذهب امامان چهارگانه خود عمل مي‌كنند، هر لفظي را كافي مي‌دانند و مالك حتي لفظ را شرط ندانسته است.
پي نوشت:
1 - پاكي زن را از حيض كه درآن پاكي مقاربت انجام نشده باشد، طهر غير مواقعه مي‌گويند.
2 - محمد جواد مغنيه، الفقه علي المذاهب الخمسه، ص 414، به نقل از جواهر الكلام.
3 - همان، ص 14، 4 و 415، به نقل از "تاسيس النظر" ص 49، چ اول.
4 - وسائل الشيعه، ج 15، ص 290 و 291.
eporsesh.com