دوشنبه، 29 اسفند 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

آيا مسّ شيطان و ديوانگى كه قرآن بيان كرده، نشانه متأثر شدن قرآن از فرهنگ اعراب نيست؟


پاسخ :
طرفداران عصرى، شبهه ديگرى را مطرح كردند و گفته اند:
با اين كه ديوانگى يك بيمارى است، ولى قرآن آن را بر اساس فرهنگ زمان صدر اسلام، به عنوان كسى كه در اثر لمس شيطان، ديوانه شده، بيان مى كند:[1](وَالَّذينَ يَأكُلُوُنَ الرِبا لايَقُومُونَ الاّ كِما يَقُومُ الَذى يَتَخَبّطهُ الشيطان مِن المَس)[2]؛ كسانى كه ربا مى خورند -در قيامت از قبرها- برنمى خيزند، جز مانند آن كه به واسطه لمس شيطان، ديوانه شده است.
بررسى و نقد شبهه
الف. كلمه شيطان در فرهنگ اسلامى، به معناى تمرّد و طاغى است؛ اعم از جنّ و انس؛ از اين رو گاه به ابليس، شيطان گفته مى شود. گاهى به موجودات موذى، حتى ميكروب ها نيز شيطان اطلاق مى شود؛[3] بنابراين، احتمال دارد منظور از مسّ شيطان، همان عوامل موذى باشد. در آيه شريفه اى كه از قول حضرت ايّوب(عليه السلام)مى فرمايد: (قَد مَسّنى الشيطان بِنُصُب وَ عَذاب..)[4] احتمال دارد حضرت ايّوب بر اثر جراحات موجودات موذى، به بيمارى جسم گرفتار شده باشد.[5]
ب. ما مى توانيم دو نوع ديوانگى را تصوّر كنيم: اول: ديوانگى جسمانى كه بر اثر عوامل مادّى است؛ دوم: ديوانگى روحى و معنوى كه متأثر از عوامل غير مادّى است.[6]
آنان كه رباخوارند، گرفتار ديوانگى روحى مى شوند كه مشهود است. چه جنونى بالاتر از طمع در مال ديگران و زراندوزى بى مهابا كه تشويش روحى و اضطراب دائمى به همراه دارد. اين كيفر ربا خوارى در دنياست و در آخرت كه (يَومَ تُبلى السَرائِر)است؛ آشكار مى گردد.
ج. دانشمندان، ديوانگى بر اثر عوامل غير مادّى را كشف نكرده اند كه بر نبود آن دلالت نمى كند. علامه طباطبائى(قدس سره)مى فرمايد:
آيه شريفه، اشعار ندارد كه همه جنون ها از اين قبيل است، ولى خالى از اشعار نيست كه بعضى از جنون ها، از اين قبيل است...؛ بنابراين، قدر متيقّن آن است كه پاره اى از جنون ها مستند به مسّ جن است.[7]
د. در ميان عرف امروز نيز به كسانى كه از حالت عادى و معقول انسانى، خارج شوند؛ مانند: دزد، قاتل، زانى،...لقب ديوانه نسبت مى دهند. اين به معناى ديوانگى جسمى نيست، بلكه به معناى غرق شدن در گناه و نفوذ شيطان در وجود او است.
هـ . برخى اين احتمال را نيز داده اند كه در اين جا تشبيهى از جنس محاورات عمومى به كار رفته باشد،[8] تا ذهن مخاطب را نزديك نمايد و قرآن نيز از آن استفاده ابزارى كرده است.
پی نوشتها:
[1]. معرفت، ش 26، ص 45.
[2]. بقره، 275.
[3]. سيدمحمود طالقانى، پرتوى از قرآن، ج 2، ص 251؛ معرفت، ش 26، ص 45.
[4]. ص، 41.
[5]. ر.ك: محمدهادى معرفت، الشبهات و الردود، ص 191.
[6]. تفسير نمونه، ج 2، ص 271.
[7]. الميزان، ج 2، ص 574.
[8]. ايازى، قرآن و فرهنگ زمانه، ص 92.
منبع: بررسى شبهات قرآن و فرهنگ زمانه، حسن رضا رضايى، نشر انتشارات مركز مديريت حوزه علميه (1382).
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
play_arrow
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
play_arrow
تظاهرات دانشجویان در بروکسل در حمایت از فلسطین
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
play_arrow
تلاش ویژه آقای قاضی برای صلح‌وسازش در یک پرونده خاص!
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
play_arrow
طائب: فرماندهان بسیج باید برای حل مسائل کشور توانمند شوند
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
play_arrow
طائب: راهبردهای امنیتی، براندازی نظامی و جنگ ترکیبی دشمن شکست خورد
طائب: آمریکا دریافت که ملت ایران تسلیم‌شدنی نیست
play_arrow
طائب: آمریکا دریافت که ملت ایران تسلیم‌شدنی نیست
انهدام یک فروند پهپاد MQ-۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز
play_arrow
انهدام یک فروند پهپاد MQ-۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز
قلعه‌نویی: باید با تیم‌های بزرگ بازی کنیم/ مربی خارجی می‌خواهیم
play_arrow
قلعه‌نویی: باید با تیم‌های بزرگ بازی کنیم/ مربی خارجی می‌خواهیم
طواف پیکر آیت الله وحید خراسانی در حرم حضرت معصومه(س)
play_arrow
طواف پیکر آیت الله وحید خراسانی در حرم حضرت معصومه(س)