دوشنبه، 29 اسفند 1390
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

آيا مسّ شيطان و ديوانگى كه قرآن بيان كرده، نشانه متأثر شدن قرآن از فرهنگ اعراب نيست؟


پاسخ :
طرفداران عصرى، شبهه ديگرى را مطرح كردند و گفته اند:
با اين كه ديوانگى يك بيمارى است، ولى قرآن آن را بر اساس فرهنگ زمان صدر اسلام، به عنوان كسى كه در اثر لمس شيطان، ديوانه شده، بيان مى كند:[1](وَالَّذينَ يَأكُلُوُنَ الرِبا لايَقُومُونَ الاّ كِما يَقُومُ الَذى يَتَخَبّطهُ الشيطان مِن المَس)[2]؛ كسانى كه ربا مى خورند -در قيامت از قبرها- برنمى خيزند، جز مانند آن كه به واسطه لمس شيطان، ديوانه شده است.
بررسى و نقد شبهه
الف. كلمه شيطان در فرهنگ اسلامى، به معناى تمرّد و طاغى است؛ اعم از جنّ و انس؛ از اين رو گاه به ابليس، شيطان گفته مى شود. گاهى به موجودات موذى، حتى ميكروب ها نيز شيطان اطلاق مى شود؛[3] بنابراين، احتمال دارد منظور از مسّ شيطان، همان عوامل موذى باشد. در آيه شريفه اى كه از قول حضرت ايّوب(عليه السلام)مى فرمايد: (قَد مَسّنى الشيطان بِنُصُب وَ عَذاب..)[4] احتمال دارد حضرت ايّوب بر اثر جراحات موجودات موذى، به بيمارى جسم گرفتار شده باشد.[5]
ب. ما مى توانيم دو نوع ديوانگى را تصوّر كنيم: اول: ديوانگى جسمانى كه بر اثر عوامل مادّى است؛ دوم: ديوانگى روحى و معنوى كه متأثر از عوامل غير مادّى است.[6]
آنان كه رباخوارند، گرفتار ديوانگى روحى مى شوند كه مشهود است. چه جنونى بالاتر از طمع در مال ديگران و زراندوزى بى مهابا كه تشويش روحى و اضطراب دائمى به همراه دارد. اين كيفر ربا خوارى در دنياست و در آخرت كه (يَومَ تُبلى السَرائِر)است؛ آشكار مى گردد.
ج. دانشمندان، ديوانگى بر اثر عوامل غير مادّى را كشف نكرده اند كه بر نبود آن دلالت نمى كند. علامه طباطبائى(قدس سره)مى فرمايد:
آيه شريفه، اشعار ندارد كه همه جنون ها از اين قبيل است، ولى خالى از اشعار نيست كه بعضى از جنون ها، از اين قبيل است...؛ بنابراين، قدر متيقّن آن است كه پاره اى از جنون ها مستند به مسّ جن است.[7]
د. در ميان عرف امروز نيز به كسانى كه از حالت عادى و معقول انسانى، خارج شوند؛ مانند: دزد، قاتل، زانى،...لقب ديوانه نسبت مى دهند. اين به معناى ديوانگى جسمى نيست، بلكه به معناى غرق شدن در گناه و نفوذ شيطان در وجود او است.
هـ . برخى اين احتمال را نيز داده اند كه در اين جا تشبيهى از جنس محاورات عمومى به كار رفته باشد،[8] تا ذهن مخاطب را نزديك نمايد و قرآن نيز از آن استفاده ابزارى كرده است.
پی نوشتها:
[1]. معرفت، ش 26، ص 45.
[2]. بقره، 275.
[3]. سيدمحمود طالقانى، پرتوى از قرآن، ج 2، ص 251؛ معرفت، ش 26، ص 45.
[4]. ص، 41.
[5]. ر.ك: محمدهادى معرفت، الشبهات و الردود، ص 191.
[6]. تفسير نمونه، ج 2، ص 271.
[7]. الميزان، ج 2، ص 574.
[8]. ايازى، قرآن و فرهنگ زمانه، ص 92.
منبع: بررسى شبهات قرآن و فرهنگ زمانه، حسن رضا رضايى، نشر انتشارات مركز مديريت حوزه علميه (1382).
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران