پرسش :

بهشت حضرت آدم(عليه السلام) كجا بوده است؟

پاسخ :
بهشتى كه آدم و همسرش مدتى از آن برخوردار بودند، بهشت موعود نبوده است؛ چرا كه بهشت موعود، جاودان و دايمى است و بيرون رفتن از آن ممكن نيست؛[1] و آن جا شيطان و شيطنت راه ندارد. افزون بر آن، روايات نيز تأكيد دارند كه بهشت دنيوى بوده است. از سوى ديگر با توجه به خطاب «اهبطوا[2] = فرود آييد»، روشن مى شود كه زمين هم نبوده است؛ پس مى توان نتيجه گرفت كه آن بهشت دنيوى بوده، ليكن نقطه اى غير از زمين، پس از مخالفت با نصايح پروردگار، از آن جا به زمين فرود آمدند.
شاهد ديگر اين كه بهشت اخروى پايان سير انسان است و آن جا ابتداى سير حضرت آدم(عليه السلام) بود؛ دليل ديگر بر اين كه آن جا بهشت جاويدان نبوده، اين است كه شيطان به آدم(عليه السلام) گفت:
«آيا مى خواهى تو را به درخت جاودانگى راهنمايى كنم؟» پس معلوم مى شود آن جا محل جاودانى نبوده است. در روايتى از امام صادق(عليه السلام)سؤال كردند: واقعيت آن بهشت چيست؟ حضرت در پاسخ فرمودند: از باغ هاى دنيا بود و آفتاب و ماه بر آن مى تابيد و اگر بهشت آخرت بود، از آن خارج نمى شد.[3]
پی نوشتها:
[1]. حجر، 48.
[2]. بقره، 37.
[3]. مجمع البيان، ج1، ص194، تفسير برهان، ج1، ص80، حديث 2و3، تفسير الميزان، ج1، تفسير نمونه، ج1، ص187، منشور جاويد، ج1، ص79، تفسير تسنيم، ج 3، ص 329.
منبع: سرگذشت ها و عبرت ها در آيينه ى وحى، سيد مرتضى قافله باشى، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم (1383).