پرسش :

خلقت حضرت حوّا چگونه بود؛ آيا شيطان نخست حوّا را فريب داد؟

پاسخ :
در سه آيه، به خلقت حوّا اشاره شده است: 1. آيه ى 1 سوره ى نساء؛ 2. آيه ى 189 سوره ى اعراف؛ 3. آيه ى 6 سوره ى زمر. در اين سه آيه مى فرمايد «خلق منها زوجها»؛ يعنى همسر حضرت آدم(عليه السلام) را از او خلق كرديم.
بعضى از مفسران چنين استفاده كرده اند كه، حوا از همان جنس آفريده شده كه حضرت آدم(عليه السلام) آفريده شده است.[1]
حضرت امام باقر(عليه السلام) فرمود: «ان الله تعالى خلق حواء من فضل الطينة التى خلق منها آدم»؛[2] خداوند متعال حوّا را از بقيه ى خاكى كه آدم را آفريد، خلق كرد.»
اين مطلب كه «ابليس نمى توانست در حضرت آدم(عليه السلام) نفوذ كند؛ لذا ابتدا حوا را فريب داد و حوّا آدم را تحريك كرد» چنان كه در تاريخ هميشه اين چنين ثبت شده است كه شيطان زن را فريب مى دهد و زن مرد را وسوسه مى كند از طريق مسيحيّت وارد تاريخ آدم و حوّا شده است؛ ولى قرآن برخلاف اين نظريّه مى فرمايد: «ما به آدم گفتيم: تو و همسرت ساكن بهشت شويد و به آن درخت نزديك نشويد. شيطان آن دو را وسوسه كرد.»[3]
پس اين طور نيست كه شيطان هميشه اول زن را وسوسه كند و زن مرد را فريب دهد. شاهد اين مطلب اين است كه در قرآن عنايت دارد و در كنار مردان قدسى، از قدسيان بزرگ زن ياد مى كند كه در مواردى بر مردان برترى داشتند؛ مانند ماجراى حضرت مريم كه با ملائكه در ارتباط بود.[4]
پی نوشتها:
[1]. مجمع البيان، ج3، ص5 و ج4، ص782؛ تفسير نمونه، ج3، ص245.
[2]. بحارالانوار، ج11، ص99.
[3]. اعراف، 19 ـ 22.
[4]. ر.ك: مجموعه آثار شهيد مطهرى، ج17، ص402.
منبع: سرگذشت ها و عبرت ها در آيينه ى وحى، سيد مرتضى قافله باشى، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم (1383).