پرسش :

سرنوشت انسان، بعد از مرگ تا پيش از قيامت، چگونه است؟

پاسخ :
مرگ و عالم برزخ؛ اگر مؤمنى از دنيا برود، فرشتگان به او ترحم مى كنند و روح او را به طرف آسمان مى برند، ولى اگر منافق و كافرى از دنيا برود، درب هاى آسمان به روى او باز نمى شود، سپس نوبت به هول مُطّلع مى رسد، يعنى شخص با علم به اين كه مرده، آماده ى حساب مى شود و تا روز محشر در عالم برزخ -فاصله ى بين دنيا و آخرت -به سؤالات نكير و منكر (دو ملائكه خدا) جواب مى دهد؛ در صورتى كه اعمالش خوب باشد هم نشين خوب خواهد داشت (وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ).[1] ارواح اموات، بدن هاى خود را در قبر مى گذارند، و به جايگاه معين مى روند، ارواح صالحان را به وادى السلام (حظيرة القدس) و ارواح مفسدان را به برهوت مى برند. عالم برزخ در باطن همين جهان مادى است[2]. بين عالم جسم و عالم اسما و صفات الهى دو عالم وجود دارد: عالم مثال (عالم برزخ) و عالم نفس (عالم قيامت). موجوداتى كه در عالم برزخ اند مادّه ندارند، اما داراى شكل، صورت، حد، كم، كيف و اعراض فعليه اند. در آن جا مؤمن خوشحال، و كافر نگران است، تا قيامت بر پا شود. امام صادق (عليه السلام)مى فرمايد: برزخ، قبر و ثواب و عقاب بين دنيا و آخرت است.[3]
پی نوشتها:
[1]. سوره ى مومنون، آيه ى 100.
[2]. علم الهدى، معاد و عدل، ص 70 به بعد.
[3]. محمد تقى فلسفى، گفتار فلسفى معاد، ص 263 به بعد.
منبع: آخرين سفر، رحيم لطيفى، انتشارات مركز مديريت حوزه علميه قم (1385)