پرسش :
مي‌دانيم كه دو نوع بهشت داريم: "بهشت صفا" و "بهشت لقا"؟ آيا صفا كه در جاهاي مختلف قرآن توصيف شده (باغ‌هاي مصفّا، داراي النهار، جوي‌هاي شير و عسل و...) براي افراد بهشتي در "لقا" موجودات يا كيفيت اين دو نوع با هم متفاوت است؟
پاسخ :
در آيات و روايات، نام‌هاي "صفا" و "لقا" براي بهشت نيامده و گويا منظور ازاين دو، نعمت‌هاي مادي و معنوي در بهشت است كه در آيات زيادي گزارش شده است.(ر.ك: پيام قرآن، آيت الله مكارم شيرازي و همكاران، ج 6، ص 229ـ304، دارالكتب الاسلامية.) حضرت امام خميني; در كتاب "چهل حديث" (ص 412ـ413، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني) در يك تقسيم‌بندي، بهشت را به سه نوع كلي تقسيم مي‌كند: "ذات، صفات، اعمال".
"جنات ]نيز[ به تقسيم كلي سه جنت است: يكي "جنت ذات" كه غايت علم بالله و معارف الهيّه است، و ديگر "جنت صفات" كه نتيجة تهذيب نفس و ارتياض آن است و سوم "جنت اعمال" كه صورت قيام به عبوديت و نتيجة آن است، و اين جنات معموره و آبادان نيستند، چنان چه ارض جنت‌ِ اعمال قاع است...".
دربارة جنت لقأ نيز مي‌فرمايد:
"]مراتب بهشت و نسبت آن با معرفت حق[ يكي، نعمت معرفت ذات و توحيد ذاتي، كه اصل آن سلوك الي الله و نتيجة آن "بهشت لقأ" است..."(آداب الصلوة، ص 294ـ296، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره).)
ولي نامه‌هايي كه قرآن بدان‌ها اشاره كرده، عبارتند از: "رضوان (آل‌عمران،15)، جنات النعيم (مائده،65)، دارالسلام (نام عمومي تمام مراتب بهشت)، (انعام،127)، جنات عدن (توبه،72)، جناب الفردوس (كهف،107)، جنة الخلد (فرقان،15)، جنات المأوي (تنزيل،19)، مقعد صدق (قمر،55).
در برخي از روايات نيز به نام‌هاي برخي از بهشت‌ها و مقام‌ها اشاره شد است.(ر.ك: بحارالانوار، ج 8، ص 117.)
به هر روي، از مجموع آيات و روايات، ماهيت و چگونگي و وجه امتياز انوار بهشت‌ها به طور كامل روشن نمي‌شود، ولي به اجمال مي‌توان اين مطلب را بيان كرد كه نعمت‌هاي جسماني ـ كه گويا در متن پرسش از آن‌ها به صفا ياد شده ـ مشترك همه بهشت‌ها است; به بياني ديگر، همة بهشتيان از نعمت‌هاي جسماني برخوردارند. ولي ممكن است بهشت‌ها، بر حسب درجه و مقام آن‌ها بهره‌مندي بيشتري در اين زمينه داشته باشند; نعمت‌هاي معنوي نيز اين چنين است; يعني در همة بهشت‌ها مشترك است، و برخي به اعتبار برتري مقام و درجه، بهره‌مندي بيشتري دارند.
گفتني است برخي از نام‌هاي بهشت‌ها ممكن است صرفاً به اعتبار نعمت‌هاي معنوي باشد كه در اين صورت نمي‌توان اين دو را ـ از جهت اعتبار ـ به هم مرتبط كرد.
eporsesh.com
در آيات و روايات، نام‌هاي "صفا" و "لقا" براي بهشت نيامده و گويا منظور ازاين دو، نعمت‌هاي مادي و معنوي در بهشت است كه در آيات زيادي گزارش شده است.(ر.ك: پيام قرآن، آيت الله مكارم شيرازي و همكاران، ج 6، ص 229ـ304، دارالكتب الاسلامية.) حضرت امام خميني; در كتاب "چهل حديث" (ص 412ـ413، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني) در يك تقسيم‌بندي، بهشت را به سه نوع كلي تقسيم مي‌كند: "ذات، صفات، اعمال".
"جنات ]نيز[ به تقسيم كلي سه جنت است: يكي "جنت ذات" كه غايت علم بالله و معارف الهيّه است، و ديگر "جنت صفات" كه نتيجة تهذيب نفس و ارتياض آن است و سوم "جنت اعمال" كه صورت قيام به عبوديت و نتيجة آن است، و اين جنات معموره و آبادان نيستند، چنان چه ارض جنت‌ِ اعمال قاع است...".
دربارة جنت لقأ نيز مي‌فرمايد:
"]مراتب بهشت و نسبت آن با معرفت حق[ يكي، نعمت معرفت ذات و توحيد ذاتي، كه اصل آن سلوك الي الله و نتيجة آن "بهشت لقأ" است..."(آداب الصلوة، ص 294ـ296، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني (ره).)
ولي نامه‌هايي كه قرآن بدان‌ها اشاره كرده، عبارتند از: "رضوان (آل‌عمران،15)، جنات النعيم (مائده،65)، دارالسلام (نام عمومي تمام مراتب بهشت)، (انعام،127)، جنات عدن (توبه،72)، جناب الفردوس (كهف،107)، جنة الخلد (فرقان،15)، جنات المأوي (تنزيل،19)، مقعد صدق (قمر،55).
در برخي از روايات نيز به نام‌هاي برخي از بهشت‌ها و مقام‌ها اشاره شد است.(ر.ك: بحارالانوار، ج 8، ص 117.)
به هر روي، از مجموع آيات و روايات، ماهيت و چگونگي و وجه امتياز انوار بهشت‌ها به طور كامل روشن نمي‌شود، ولي به اجمال مي‌توان اين مطلب را بيان كرد كه نعمت‌هاي جسماني ـ كه گويا در متن پرسش از آن‌ها به صفا ياد شده ـ مشترك همه بهشت‌ها است; به بياني ديگر، همة بهشتيان از نعمت‌هاي جسماني برخوردارند. ولي ممكن است بهشت‌ها، بر حسب درجه و مقام آن‌ها بهره‌مندي بيشتري در اين زمينه داشته باشند; نعمت‌هاي معنوي نيز اين چنين است; يعني در همة بهشت‌ها مشترك است، و برخي به اعتبار برتري مقام و درجه، بهره‌مندي بيشتري دارند.
گفتني است برخي از نام‌هاي بهشت‌ها ممكن است صرفاً به اعتبار نعمت‌هاي معنوي باشد كه در اين صورت نمي‌توان اين دو را ـ از جهت اعتبار ـ به هم مرتبط كرد.
eporsesh.com
