پرسش :

مي دانيم كه از نظر نقل تاريخي حضرت زينب سلام الله عليها در جريانات كربلا سفري از مدينه تا مدينه داشته اند يعني ابتداي سفرشان از مدينه بوده و نهايتا هم به مدينه برگشته اند پس چرا مقبره حضرت زينب در دمشق واقع شده است؟

پاسخ :
در مورد محل دفن حضرت زينب سه قول هست : 1. حضرت زينب (س ) به مدينه آمد و پس از ورود به مدينه پيوسته عزادار و گريان بود تا اين كه پس از يك سال و نيم در همان مدينه از دنيا رفت و در همان جا دفن شد. اكنون از قبر آن بانوي محترمه , اثري در دست نيست . اين قول را علامه سيد محسن امين اختيار كرده و از اقوال ديگر معتبرتر مي داند. 2. حضرت زينب (س ) پس از ورود به مدينه , در مجالس و محافل سخن مي گفت و مظالم و جنايات يزديان را بازگو مي كرد. فرماندار مدينه ماجرا را به يزيد نوشت و او دستور داد زينب را مخير سازند تا هر شهري كه مي خواهد (غير از مكه و مدينه ) برود. حضرت زينب به شام رفت و در آن جا اقامت كرد و پس از چندي در همان جا از دنيا رفت . البته برخي احتمال داده اند قبري كه در شام است , قبر زينب صغري (ام كلثوم ) است , نه قبر زينب كبري. 3. زينب (س ) به علت افشاگري عليه دستگاه بني اميه , مجبور شد كه مدينه را ترك كند. از اين رو مصر را انتخاب كرد و در آن جا رحل اقامت افكند و همان جا از دنيا رفت . سيده زينب در شهر قاهره هم اكنون زيارتگاه مجلل و با شكوهي است و...«, (ر.ك : زندگاني حضرت فاطمه (س ) و دختر آن حضرت , سيد هاشم رسولي محلاتي ). (تاريخ و اماكن زيارتى و سياحتى سوريه، اصغر قائدان، ص 63، چاپ سوم، 1380). بنابراين نمى‏توان به صورت يقينى گفت كه قبر حضرت زينب(س) در شام است و اگر مسلّم باشد كه ايشان در شام دفن شده‏اند. درباره علت آن، برخى از مورّخان نوشته‏اند كه حضرت زينب كبرى(س) در اثر قحطى در مدينه و يا واقعه‏ى «حرّه» به همراه شوهرش عبداللّه‏ به شام آمد و در آن‏جا وفات يافت و واقعه «حرّه» اين است كه در سال 62 هجرى قمرى مردم مدينه يزيد را از حكومت خلع و حاكم اموى مدينه را عزل كردند. اين خبر به يزيد رسيد. يزيد، مسلم بن عقبه را با 12 هزار نفر به سوى مدينه فرستاد. نيروهاى مسلم بن عقبه در شرق مدينه در مكانى به نام حرّه مستقر شدند و از آن جا به شهر حمله و شهر را قتل و غارت كردند(تاريخ و اماكن سياحتى و زيارتى سوريه، ص 63 و منتخب‏التواريخ، ص 66).
porseman.org