پرسش :

چرا وقتى زن درخواست طلاق كند مهريه به او نمى رسد؟

پاسخ :
بايد توجه داشت همانطور كه مهريه حق زن است طلاق نيز حق مرد است و اگر زنى بخواهد بدون دليل مشروع و به واسطه كراهتى كه از ادامه زندگى با شوهر دارد طلاق بگيرد بايستى رضايت شوهر در صرف نظر از حق طلاق را جلب نمايد.
لازمه اين سخن آن است كه اگر زنى به دليل عسر و حرج ناشى از عدم رعايت حقوق زناشويى مانند عدم پرداخت نفقه، تقاضاى طلاق كند حاكم مى تواند مرد را به رعايت حقوق زناشويى الزام، تعزير و نهايتاً طلاق زن را بدون رضايت شوهر اجرا نمايد.مستند اين مطلب روايات متعددى است كه براى اطلاع از آن مراجعه كنيد به: وسايل الشيعه، ج 21، ص 515 به بعد ابواب النفقات. از اين رو زن مى تواند كليه مهريه خود را مطالبه كند و از شوهر ناسازگار خويش جدا مى شود. لكن اگر زن بخواهد بدون دليل مشروع و بدون اينكه شوهر از وظائف شرعى و قانونى خود كوتا هى كرده باشد و صرفا به دليل كراهت از شوهر از او جدا شود بايستى رضايت شوهر را در طلاق دادن جلب نمايد كه اين امر در قالب طلاق خلع و مبارات محقق مى شود.
حكمت آن نيز روشن و منطقى است. شوهر براى ازدواج متحمّل هزينه هايى گوناگون مادى و معنوى شده است و اراده كرده براساس قوانين و ضوابط شرعى با همسر خود زندگى كند امّا زن به دلايل مورد نظر خودش خواهان طلاق است، لذا بايد به نوعى جبران كند.
ثانياً، طلاق حق مرد است، لذا زن با بذل مال يا مهر خود به نوعى رضايت او را جلب مى كند و از لجاجت مرد مى كاهد.
ثالثاً، زن براى رهايى خود اين كار را انجام مى دهد و بديهى است كه كسى كه مى خواهد به خواسته اى دست يابد بايد از خواسته ديگرى چشم پوشى كند و اين معنا ندارد كه زن هم خواهان طلاق باشد و هم خواهان مهريه. زيرا زن به دنبال رهايى از مردى است كه از وى كراهت دارد و در اين صورت طلب مهريه به عنوان هديه و شيرينى زندگى از او توقع بى جايى است.براى آگاهى بيشتر در اين زمينه ر.ك: الف. مختصر حقوق خانواده، دكتر سيد حسين صفائى، دكتر اسداللّه امامى، نشر دادگستر؛ ب. حقوق خانواده، دكتر محمدجعفر جعفرى لنگرودى، كتابخانه گنج دانش.
porseman.org