پرسش :

آيا ميت در برزخ خانواده خود و افرادي كه براي او قرآن مي خوانند و فاتحه مي فرستند را مي بيند يا نه؟

پاسخ :
يكى از ويژگى‏هاى عالم برزخ همين است كه ميت تا هنگامى كه در برزخ بسر مى‏برد به كلى از دنيا بريده نمى‏شود بلكه گاه گاهى با آن ارتباط برقرار مى‏كند و در روايات به اين مسأله تصريح شده چنان كه مرحوم كلينى در كافى (ج 3، ص 230). بابى با عنوان «ان الميت يزور اهله» مطرح كرده و رواياتى نيز نقل كرده است. از آن روايات معلوم مى‏شود كه مردگان اعم از افراد با ايمان و حتى افراد بى‏ايمان نيز گاه گاهى به ديدار خانواده خود مى‏آيند. در اين كه هر چند وقت يك بار به ديدار آنها مى‏آيند طبق روايت بستگى به مقام و منزلت شخص ميت دارد. امام صادق(ع) مى‏فرمايد:
ان المؤمن ليزور اهله فيرى ما يحب و يستر عنه ما يكره و ان الكافر ليزور اهله فيرى ما يكره و يستر عنه ما يحب‏؛ ميت مؤمن هر آينه به ديدار خانواده‏اش مى‏آيد پس هر چه را كه خوشايند باشد مى‏بيند و آنچه را كه خوشايند نباشد از او پوشيده مى‏شود و كافر نيز به ديدن خانواده خود مى‏آيد پس مى‏بيند هر آنچه را كه ناخوشايند است و هر چه پسنديده و خوب باشد از او پوشيده مى‏شود. در روايات آمده است كه معمولاً روزهاى جمعه و به شكل پرنده‏اى به ديدار خانواده خود مى‏آيند، )همان، ح 5( اما اين كه از خانواده و بازماندگان توقع و انتظار دارند، آرى چنين است. چنان كه پيامبر اكرم(ص) فرموده‏اند:
ان ارواح المؤمنين تأتى كل جمعة الى السماء الدنيا بعذاء دورهم و بيوتهم ينادى كل واحد منهم بصوت حزين باكين: يا اهلى و يا ولدى و يا ابى و يا امى و اقربائى اعطفوا علينا يرحمكم اللَّه... اعطفوا علينا بدرهم او برغيف او بكسوة يكسوكم اللَّه من لباسى الجنه...؛ ارواح مؤمنان هر شب جمعه به آسمان دنيا مى‏آيند و روبروى خانه‏ها ميايستند و هر يك با آواى حزين در حالى كه مى‏گريد مى‏گويد اى كسان من اى فرزندانم، پدرم، مادرم، نزديكانم به ما عطوفت كنيد. خداى شما را بيامرزد... با درهم پولى يا گرده نانى و يا لباسى در حق ما رحم كنيد كه خدا به شما از لباس‏هاى بهشتى بپوشاند. در روايات زيادى به مردم سفارش شده كه مردگان را فراموش نكنند. چنان كه پيامبر اكرم(ص) مى‏فرمايد:
لا تنسوا موتاكم فى قبورهم و موتاكم يرجون احسانكم و موتاكم محبوسون يرغبون فى اعمالكم البر و هم لايقدرون. اهدوا الى موتاكم الصدقة والدعا؛ مردگان خود را در قبرهايشان فراموش نكنيد و آنها اميد به احسان شما دارند و مردگان شما محبوسند رغبت و ميل در كارهاى نيك شما دارند و خود قدرت بر انجام آن ندارند. براى مردگان خود صدقه و دعا هديه كنيد، (آثارالصادقين، ج 21، ص 274)
www.morsalat.com