پرسش :
آيا قيامت هم مرحله به مرحله است مانند برزخ يا خير؟
پاسخ :
بايد دانست قيامت نيز همانند برزخ داراي نظام است البته با ويژگي هاي خاص خودش لذا بنا بر آن چه در روايات آمده است مواقف پنجاه گانه وجود دارد و هر ايستگاهي به نوعي از اعمال رسيدگي مي شود و در حقيقت عالم قيامت پرده نمايش و ظهور اعمال و عقايد ما در دنياست همچنان كه در دنيا ما در عرصه هاي مختلف زندگي شخصي، خانوادگي، اجتماعي و عبادت و... رفتارهاي گوناگوني داشتيم در آنجا نيز ايستگاه حق الله، حق الناس، حق نماز، حق قرآن و... از انسان بازخواست مي كنند و در حقيقت جلوه اي از اجراي عدالت خداست كه به نمايش در مي آيد به هر ميزان كه در اين دنيا به اين حقوق بيش تر و آسان تر پرداخته شده باشد در صحنه قيامت سريع تر آن ايستگاه ها طي مي شود. بنا بر آن چه گفته شد اين گونه نيست كه انسان در صف هاي طولاني بايستد تا نوبت او برسد بلكه بايد در صف هاي متعدد پاسخ گو باشد. كه زمان پاسخ گويي هر كس چه بسا طولاني باشد.
براي توضيح بيشتر در اين باره توجه شما به متن زير جلب مي كنيم (كتاب آشنايي با مفاهيم قرآن، (3) ص 233 - 238).
با استفاده از آيات قرآن مجيد، روز قيامت را در سه مرحله كلي مي توان ترسيم كرد:
- مرحله اول: برانگيخته شدن همگاني: «و نفخ في الصور فجمعناهم جمعا؛ در صور دميده مي شود و ما همه آنها را گرد مي آوريم» (كهف، آيه 99).
- مرحله دوم: حركت به سوي ايستگاه هاي حسابرسي و سؤال: «و جاءت كل نفس معها سائق و شهيد؛ هر انساني وارد محشر مي گردد در حالي كه همراه او حركت دهنده و گواهي دهنده اي است» (ق، آيه 21).
- مرحله سوم: حركت به سوي جايگاه كيفر و پاداش: «و سيق الذين كفروا الي جهنم زمرا؛ و كساني كه كافر شدند؛ گروه گروه به سوي جهنم رانده مي شوند» (زمر، آيه 71).
و درباره پرهيزكاران و مؤمنان وارسته مي خوانيم: «و سيق الذين اتقوا ربهم الي الجنه زمرا؛ و كساني كه تقواي الهي پيشه كردند، گروه گروه به سوي بهشت برده مي شوند» (زمر، آيه 73).
اين مراحل سه گانه داراي ايستگاه هاي بسيار و گردنه هاي سختي مي باشند كه پيمودن هر كدام تا هزار سال طول مي كشد. چنان كه در قرآن مجيد مي خوانيم: «ثم يعرج اليه في يوم كان مقداره الف سنه مما تعدون؛ سپس در روزي كه مقدار آن هزار سال از سال هايي است كه شما مي شمريد؛ به سوي او بالا مي رود» (سجده، آيه 5).
حالت انتظار و بازخواست گناهكاران در قيامت آن چنان سخت است و گرفتاري تبهكاران در آن روز به گونه اي شديد مي باشد كه طي تمامي ايستگاه ها و مشاهد تا پنجاه هزار سال طول مي كشد. چنان كه در آيه شريفه ديگر مي خوانيم: «تعرج الملائكه والروح اليه في يوم كان مقداره خمسين الف سنه؛ فرشتگان و روح (كه بزرگ فرشتگان است) به سوي او بالا مي روند در آن روزي كه مقدارش پنجاه هزار سال است (معارج، آيه 4).
روايت امام صادق(عليه السلام) مؤيد اين معناست كه فرموده اند: «الا فحاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا فان في القيامه خمسين موقفا كل موقف مثل ألف سنه مما تعدون، ثم تلا هذه الايه (في يوم كان مقداره خمسين الف سنه)؛ آگاه باشيد! پس به حساب خود رسيدگي كنيد قبل از آن كه به حساب شما رسيدگي شود؛ به درستي كه در قيامت پنجاه توقفگاه هست كه هر كدام مانند هزار سال است از آنچه شما مي شمريد، سپس [آن حضرت] اين آيه را تلاوت فرمودند: «در روزي كه مقدار آن پنجاه هزار سال است» (كافي، ج 8).
البته سختي روز قيامت براي مؤمنان راستين آسان مي شود «و طول مدت آن» براي پرهيزكاران كوتاه مي شود؛ چنانكه در قرآن مجيد مي خوانيم: «فأما من أوتي كتابه بيمينه . فسوف يحاسب حسابا يسيرا؛ پس كسي كه نامه اعمال او به دست راستش داده شود، به زودي از او حسابرسي آساني مي شود» (انشقاق، آيات 8 - 7).
و به هر اندازه ايمان و عمل انسان با اخلاص بيشتري باشد؛ از آسايش و آرامش بيشتري در آن روز بهره مند خواهد بود، تا آنجا كه براي اولياي الهي و اهل بيت پاك پيامبر(صلي الله عليه وآله وسلم) هيچ گونه گرفتاري و سختي نخواهد رسيد «فوقيهم الله شر ذلك اليوم و لقيهم نضره و سرورا؛ خداوند آنان را از شر آن روز نگه مي دارد و آنها را شادابي و شادماني عنايت فرمايد» (دهر، آيه 11).
www.morsalat.com
بايد دانست قيامت نيز همانند برزخ داراي نظام است البته با ويژگي هاي خاص خودش لذا بنا بر آن چه در روايات آمده است مواقف پنجاه گانه وجود دارد و هر ايستگاهي به نوعي از اعمال رسيدگي مي شود و در حقيقت عالم قيامت پرده نمايش و ظهور اعمال و عقايد ما در دنياست همچنان كه در دنيا ما در عرصه هاي مختلف زندگي شخصي، خانوادگي، اجتماعي و عبادت و... رفتارهاي گوناگوني داشتيم در آنجا نيز ايستگاه حق الله، حق الناس، حق نماز، حق قرآن و... از انسان بازخواست مي كنند و در حقيقت جلوه اي از اجراي عدالت خداست كه به نمايش در مي آيد به هر ميزان كه در اين دنيا به اين حقوق بيش تر و آسان تر پرداخته شده باشد در صحنه قيامت سريع تر آن ايستگاه ها طي مي شود. بنا بر آن چه گفته شد اين گونه نيست كه انسان در صف هاي طولاني بايستد تا نوبت او برسد بلكه بايد در صف هاي متعدد پاسخ گو باشد. كه زمان پاسخ گويي هر كس چه بسا طولاني باشد.
براي توضيح بيشتر در اين باره توجه شما به متن زير جلب مي كنيم (كتاب آشنايي با مفاهيم قرآن، (3) ص 233 - 238).
با استفاده از آيات قرآن مجيد، روز قيامت را در سه مرحله كلي مي توان ترسيم كرد:
- مرحله اول: برانگيخته شدن همگاني: «و نفخ في الصور فجمعناهم جمعا؛ در صور دميده مي شود و ما همه آنها را گرد مي آوريم» (كهف، آيه 99).
- مرحله دوم: حركت به سوي ايستگاه هاي حسابرسي و سؤال: «و جاءت كل نفس معها سائق و شهيد؛ هر انساني وارد محشر مي گردد در حالي كه همراه او حركت دهنده و گواهي دهنده اي است» (ق، آيه 21).
- مرحله سوم: حركت به سوي جايگاه كيفر و پاداش: «و سيق الذين كفروا الي جهنم زمرا؛ و كساني كه كافر شدند؛ گروه گروه به سوي جهنم رانده مي شوند» (زمر، آيه 71).
و درباره پرهيزكاران و مؤمنان وارسته مي خوانيم: «و سيق الذين اتقوا ربهم الي الجنه زمرا؛ و كساني كه تقواي الهي پيشه كردند، گروه گروه به سوي بهشت برده مي شوند» (زمر، آيه 73).
اين مراحل سه گانه داراي ايستگاه هاي بسيار و گردنه هاي سختي مي باشند كه پيمودن هر كدام تا هزار سال طول مي كشد. چنان كه در قرآن مجيد مي خوانيم: «ثم يعرج اليه في يوم كان مقداره الف سنه مما تعدون؛ سپس در روزي كه مقدار آن هزار سال از سال هايي است كه شما مي شمريد؛ به سوي او بالا مي رود» (سجده، آيه 5).
حالت انتظار و بازخواست گناهكاران در قيامت آن چنان سخت است و گرفتاري تبهكاران در آن روز به گونه اي شديد مي باشد كه طي تمامي ايستگاه ها و مشاهد تا پنجاه هزار سال طول مي كشد. چنان كه در آيه شريفه ديگر مي خوانيم: «تعرج الملائكه والروح اليه في يوم كان مقداره خمسين الف سنه؛ فرشتگان و روح (كه بزرگ فرشتگان است) به سوي او بالا مي روند در آن روزي كه مقدارش پنجاه هزار سال است (معارج، آيه 4).
روايت امام صادق(عليه السلام) مؤيد اين معناست كه فرموده اند: «الا فحاسبوا انفسكم قبل ان تحاسبوا فان في القيامه خمسين موقفا كل موقف مثل ألف سنه مما تعدون، ثم تلا هذه الايه (في يوم كان مقداره خمسين الف سنه)؛ آگاه باشيد! پس به حساب خود رسيدگي كنيد قبل از آن كه به حساب شما رسيدگي شود؛ به درستي كه در قيامت پنجاه توقفگاه هست كه هر كدام مانند هزار سال است از آنچه شما مي شمريد، سپس [آن حضرت] اين آيه را تلاوت فرمودند: «در روزي كه مقدار آن پنجاه هزار سال است» (كافي، ج 8).
البته سختي روز قيامت براي مؤمنان راستين آسان مي شود «و طول مدت آن» براي پرهيزكاران كوتاه مي شود؛ چنانكه در قرآن مجيد مي خوانيم: «فأما من أوتي كتابه بيمينه . فسوف يحاسب حسابا يسيرا؛ پس كسي كه نامه اعمال او به دست راستش داده شود، به زودي از او حسابرسي آساني مي شود» (انشقاق، آيات 8 - 7).
و به هر اندازه ايمان و عمل انسان با اخلاص بيشتري باشد؛ از آسايش و آرامش بيشتري در آن روز بهره مند خواهد بود، تا آنجا كه براي اولياي الهي و اهل بيت پاك پيامبر(صلي الله عليه وآله وسلم) هيچ گونه گرفتاري و سختي نخواهد رسيد «فوقيهم الله شر ذلك اليوم و لقيهم نضره و سرورا؛ خداوند آنان را از شر آن روز نگه مي دارد و آنها را شادابي و شادماني عنايت فرمايد» (دهر، آيه 11).
www.morsalat.com
