پرسش :

آیا کسی که گناه مرتکب شده و توبه کند، جایگاهش در آخرت با کسی که گناهی مرتکب نشده، متفاوت است؟

پاسخ :
خداوند در مقام مقایسه تبه‏کاران و آنان که مسلمان و تسلیم فرمان خدایند، وجدان انسان را به قضاوت می‏ طلبد و می ‏فرماید: "آیا مؤمنان را همچون مجرمان قرار دهیم؟ شما را چه می‏ شود؟ (عقل شما چه می ‏گوید؟ چگونه داوری می‏ کنید؟".(1)
اگر تیرگی و ظلمت گناه از یک سو، و وسوسه خناسان پیدا و پنهان از سویی دیگر، بگذارند که انسان موفق به توبه شود و بر فرض توفیق، بتواند به همه شرایط قبولی توبه کامل، و کمال توبه عمل نماید، با تفضل حق گناهان بخشیده می‏ شود و اجازه ورود به "جنت سعادتمندان" و دخول در بهشت داده می‏ شود. اما بهشت اعمال جسمانی کجا و بهشت اعمال روحانی و نورانی کجا! بهشت "اصحاب المیمنة"(2) کجا و رضوان الله "والسابقون السابقون"(3) کجا! آنان که در خلوص و خضوع و خشوع، و اطاعت فرمان حق تعالی پیشگام بوده ‏اند، قرآن آنان را به "اولئک المقربون" (4) توصیف نموده است. یعنی پیشگامان در ایمان و اعمال خیر و صفات و اخلاق انسانی، مقربان درگاه خداوندند. پس چگونه می ‏توان "اصحاب المیمنه" یعنی سعادتمندان خوشبختی را که با تفضل الهی نامه اعمالشان در دست راست آنان قرار می‏ گیرد) با مقربان بارگاه ربوبی که به "رضوان الله الاکبر" راه یافته‏اند مقایسه کنند؟
امام خمینی رحمت الله علیه می‏فرمایند: "به یک نکته مهمه باید توجه داشت و آن این است که شخص تائب پس از توبه نیز، آن صفای باطنی روحانی و نور خالص فطری برایش باقی نمی‏ ماند چنانچه صفحه کاغذی را اگر سیاه کنند و باز بخواهند جلا دهند، البته به حالت جلای اولی برنمی‏ گردد، یا ظرف شکسته را اگر اصلاح کنند، باز به حالت اولی مشکل است عود کند". سپس می‏فرمایند: "خیلی فرق است میان دوستی که در تمام مدت عمر با صفا و خلوص با انسان رفتار کند، با دوستی که خیانت کند و پس از آن عذر تقصیر طلب نماید".(5) خداوندا، توبه نصوح و انابه خلّصین را نصیب ما بفرما!
پی‏نوشت‏ها:
1 - قلم (68) آیه 36.
2 - واقعه (56) آیه 8.
3 - همان، آیه 10.
4 - همان، آیه 11.
5 - چهل حدیث، ص 274.
eporsesh.com