پرسش :

چرا بعد از پیروزی در عملیات فاو صلح برقرار نشد و یا دست کم زمینه‌های مناسب‌تری برای رفتن به سوی آن ایجاد نشد؟

پاسخ :
انتظار طبیعی این بود و بعضی مسئولان نظام نیز آن را تنها در جلسات با فرماندهان جنگ مطرح می‌کردند، اما از آنچه در عمل رخ داد می‌توان پاسخ واقعی این سؤال را دریافت. بدین منظور تحولات جنگ پس از پیروزی عملیات والفجر 8 و تصرف فاو را مرور می‌کنیم:
1-به حداقل رساندن امکان بهره‌برداری عراق از خلیج فارس.
2-ورود ایران به منطقه جنوبی عراق و همسایگی ایران با کشورهای عربی که می‌توانست باب مذاکره با کشورهای پشتیبانی کننده عراق را برای پایان بخشیدن به جنگ بگشاید.
3-توازن در جنگ به نفع ایران تغییر کرد و با توجه به موفقیت بزرگ آزادی فاو، می‌توانست باب مذاکره برای پایان جنگ باز شود، ولی با وجود آمادگی مسئولان سیاسی کشور در این زمینه، دنیا هیچ گونه انعطافی نشان نداد و برعکس، شاهد موضع‌گیری صریح امریکا بودیم مبنی بر اینکه ایران بزرگ ترین تهدید منطقه است. یک مقام امریکایی در این باره گفته بود: « من تصور می‌کنم ابعاد پیروزی ایران برای منافع امریکا در خاورمیانه فاجعه به بار خواهد آورد.»
منبع: جنگ ایران و عراق، پرسش‌ها و پاسخ‌ها، فرهاد درویشی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ