يکشنبه، 23 مهر 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

تربیت با اخلاق چه تفاوتى دارد؟


پاسخ :
تربیت با اخلاق تفاوت دارد. با اینکه اخلاق هم، خود نوعى تربیت و به معنى کسب نوعى خُلق و حالت و عادت است؛ فرق بین تربیت و اخلاق چیست؟ تربیت ، مفهوم پرورش و ساختن را مى رساند و بس. از نظر تربیت فرق نمى کند که تربیت چگونه و براى چه هدفى باشد؛ یعنى در مفهوم تربیت، قداست نخوابیده که بگوییم تربیت یعنى کسى را آن طور پرورش بدهند که خصایص مافوق حیوان پیدا کند، بلکه تربیت جانى هم تربیت است و این کلمه در مورد حیوانات نیز اطلاق مى شود. یک سگ را هم مى توان تربیت کرد، اعم از اینکه تربیت شود براى اینکه با صاحبش رفتار خوبى داشته باشد یا براى گلّه که گرگ را بگیرد یا براى اینکه خانه را پاسبانى کند، همه تربیت است. این لژیون هایى که اغلب کشورهاى استعمارى از افراد جانى تأسیس مى کنند و این ها را هم که به اصطلاح جانى تر بار مى آورند [تا] باکى از هیچ چیز نداشته باشند و هر فرمانى را بدون این فکر [که] در چه زمینه اى است، اجرا کنند، کارشناس تربیت است ولى در مفهوم اخلاق، قداستى نهاده شده است. به همین دلیل، کلمه اخلاق را در مورد حیوان به کار نمى برند. مثلاً وقتى اسبى را تربیت مى کنند، نمى گویند که به او اخلاق تعلیم مى دهند. اخلاق اختصاص به انسان دارد و در مفهومش نوعى قداست وجود دارد. اگر بخواهیم اصطلاحى صحبت کنیم، باید بگوییم فن اخلاق و فن تربیت، یکى نیست و دوتاست. فن تربیت، وقتى گفته مى شود که منظور مطلقِ پرورش باشد به هر شکل. این دیگر تابع غرض ماست که طرف را چگونه و براى چه هدفى پرورش دهیم، ولى علم اخلاق یا فن اخلاق امرى تابع غرض ما نیست که بگوییم اخلاق، بالاخره اخلاق است، هر جور که ما بار بیاوریم. نه، در مفهوم اخلاق نوعى قداست خوابیده است (که باید ملاک و معیار قداست را به دست آوریم). پس مى گوییم فعل اخلاقى در مقابل فعل طبیعى قرار مى گیرد. البته این نکته باید روشن باشد، اینکه مى گوییم در مقابل فعل طبیعى، این را دو جور مى توان تعبیر کرد. یکى اینکه بگوییم فعل اخلاقى؛ یعنى فعل ضد طبیعت و ما هر فعلى را که بر ضد اقتضاى طبیعت باشد، فعل اخلاقى مى نامیم. نه، مقصود این نیست که ملاک فعل اخلاقى این است که بر ضد طبیعت باشد و هر کارى را که بر ضد طبیعت باشد، کار اخلاقى بنامیم. یک آدم مرتاض به خود رنج مى دهد و برخلاف طبعش رفتار مى کند، ولى ما نمى گوییم که چون او کارى بر ضد طبیعت خود انجام داده، فعلش اخلاقى است. این نمى تواند مقیاس باشد و هیچ کس هم، چنین حرفى نمى زند. اینکه مى گوییم غیر طبیعى؛ مقصود ضد طبیعت نیست. افعال غیرطبیعى یعنى افعال مغایر با افعال طبیعى و نوع دیگرى از فعل ها غیر از کارهایى که مقتضاى طبیعت بشرى است و بشر به حکم ساختمان طبیعى اش انجام مى دهد. هر کارى که انسان آن را به حکم ساختمان طبیعى اش انجام دهد، فعل طبیعى است و فعل اخلاقى فعل غیرطبیعى است.
منبع: تعلیم و تربیت در اسلام، علامه شهید مرتضی مطهری(ره)، صص 95 و 96.
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران