سه‌شنبه، 23 آبان 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

در روایات آمده که ائمه علیهم السلام، علم اولین و آخرین را می دانند و در روایات آمده که امام حسین علیه السّلام در کربلا نام سرزمین را پرسیدند، این چه حکمتی دارد؟ اگر می‌خواستند مردم بدانند به صورت های دیگر هم می‌شد بیان کرد؟


پاسخ :
این سؤال که چرا با آن علم گسترده، امام حسین از اسم سرزمین کربلا از مردم پرسید؛ در جواب باید گفت که اولاً درست است که ائمه ـ علیهم السّلام ـ علم زیادی داشتند ولی آنان وظیفه داشتند در امور روزمره زندگی از علم غیب استفاده نکنند و مانند بقیه مردم عادی زندگی کنند. آنان از جنس بشر بودند و در اعمال و رفتار و معاشرت مانند یک بشر عادی زندگی می‌کردند، با همین چشم می‌دیدند، با همین گوش می‌شنیدند، برطبق ظواهر و شواهد داوری می‌کردند و با مردم و اصحاب خود در کارها و جنگ‌ها مشورت می‌کردند، برای معالجه بیماری به طبیب مراجعه می‌کردند و مصائب و حوادث برایشان پیش می‌آمد. در جنگها گاهی متحمل شکست می‌شدند و مانند یک بشر عادی به ارشاد و هدایت مردم می‌پرداختند و مردم نیز با اراده و اختیار ایمان می‌آوردند و آنان در امور روزانه زندگی هرگز از علم غیب استفاده نمی‌کردند، و امّا اگر امور مربوط به احکام دینی و مسائل اسلامی پیش می‌آمد که بیان آن نیاز به علم غیب داشت از علم غیب استفاده می‌کردند و یا موضوع و فعل حرام و کار زشتی پیش می‌آمد که ارتکاب آن ولو از راه سهو و نسیان در نظر مردم قبیح و زشت بود و به مقام امامت ضربه می‌زد آنجا از علم غیب استفاده می‌کردند.
بنابراین پیامبر و ائمه می‌توانند به اذن الهی از حوادث و پیش‌آمدها و افعال آینده خودش یا دیگران آگاه شود، لکن این گونه علم مسیر حوادث را تغییر نمی‌دهد و در افعال و اراده‌ها اثر نمی‌گذارد و منشأ تکلیف قرار نمی‌گیرد.
مرحوم علامه طباطبایی در استفاده ائمه از علم غیب چنین می‌گوید: «انبیاء و ائمه ـ علیهم السّلام ـ در آن اموری که مربوط به ادای رسالت و رساندن پیام الهی به مردم باشد، اگر نیاز به استفاده از علم غیب باشد از آن استفاده می‌کند نه در هر امر عادی.[1]
و این مطلب را روایاتی که از ائمه اطهار ـ علیهم السّلام ـ رسیده است نیز تأکید می‌کند مثلاً وقتی جهم بن صفوان خدمت امام هشتم علی بن موسی الرضا ـ علیه السّلام ـ عرض می‌کند: ‌همانا امیر المؤمنین ـ علیه السّلام ـ قاتل خود را شناخته بود و می‌دانست که در چه شبی و در چه مکانی به شهادت می‌رسد. و چون صدای مرغابی ها را در خانه شنید فرمود: اینها نعره‌زنانی هستند که نوحه‌گرانی پشت سر دارند و وقتی امّ کلثوم خدمت پدر عرض کرد: کاش امشب در خانه نماز بخوانی و برای نماز جماعت دیگری را بفرستی آن حضرت قبول نکرد و بدون اسلحه رفت و حال آن که می‌دانست ابن ملجم او را با شمشیر به شهادت می‌رساند و اقدام به چنین کاری جایز نیست؟
امام رضا ـ علیه السّلام ـ فرمود: آنچه گفتی درست است ولی خود آن حضرت اختیار فرمود که در آن شب مقدرات خدای عزّوجلّ اجرا شود.[2] مرحوم علامه مجلسی وقتی این روایت را نقل می‌کند، می‌گوید: کسی که مقدرات الهی و علل و اسباب آن را نمی‌داند، می‌تواند از آنها دوری و اجتناب ورزد و به اجتناب مکلف شود، امّا کسی که به جمیع حوادث و پیش‌آمدها عالم است، چگونه ممکن است او را به اجتناب و دوری از آن مکلف نمود، اگر چنین چیزی ممکن باشد لازم می‌آید که هیچ یک از مقدرات نسبت به او واقع نشود.[3]
حالا که روشن شد که ائمه علم غیب داشتند، ولی در امور روزانه زندگی از آن استفاده نمی‌کردند یعنی وظیفه نداشند از آن استفاده کنند، امام حسین ـ علیه السّلام ـ نیز اسم سرزمین کربلا را می‌دانست و نیز می‌دانست که این منطقه خاص که بین دو نحر آب دجله و فرات واقع شده است کربلا است، ولی وظیفه نداشت از آن علم غیب استفاده کند و مانند بقیه مردم عمل کرد و وقتی وارد سرزمین کربلا شد اسم آن را سؤال کرد تا هم برای یاران و اصحاب خودش روشن کند که اینجا است وعده‌گاه الهی و هم به بقیه مردم و مردم کوفه بنمایاند که اینجا است قتله‌گاه او که جدش پیامبر خدا ـ صلّی الله علیه و آله ـ از آن خبرداده بود.
و در روایات آمده است که سید الشهدا ـ علیه السّلام ـ نواحی اطراف قبر خویش را از اهل نینوا و غاضریه به مبلغ شصت هزار درهم خریداری کرد و به خود آنان صدقه داد و با آنان شرط کرد که مردم را به جایگاه قبرش راهنمایی کنند و هر کس را که به زیارت آن حضرت آید سه روز مهمان نمایند و پذیرایی کنند.[4]
بنابراین امام حسین ـ علیه السّلام ـ علم داشت و اسم سرزمین کربلا را با خصوصیات می‌دانست، ولی برای اینکه به اصحاب و یاران خود و بقیه مردم دنیا تا روز قیامت اعلام کند که اینجا است وعده‌گاه الهی و محل نزول هفتاد هزار فرشته و اینجا است که وعده الهی دربارة مؤمنان و صالحان تحقق پیدا می‌کند، از اسم آن سؤال نمود. آری آن سرزمین، سرزمین کربلا است.
پاورقی ها:
[1] . طباطبایی، محمدحسین، ترجمه تفسیر المیزان، انتشارات موسسه النشر الاسلامی، ج 20، ص 88 ـ 89.
[2] . شیخ کلینی، کافی، ج 1، ص 259.
[3] . علامه مجلسی ، بحار الانوار، ج 42، ص 246 به بعد.
[4] . محدثی، جواد، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، قم، چ پنجم، 1380، ص 398.
منبع : اندیشه قم
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم
play_arrow
گروسی: بازگشت بازرسان آژانس به ایران نباید به توافق سیاسی مشروط شود + فیلم