پرسش :

ﺗﻌﺪادی از ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت اﻳﻦ ﻣﻨﻄﻘﻪ درﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﻮﺳﻂ واﻗﻔﻴﻦ و ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن وﻗﻒ اﺟﺎره داده ﺷﺪه ﻣﺴﺘﺄﺟﺮﻳﻦ در ﻋﺮﺻﻪ ﻣﻮﻗﻮﻓﺎﺗﻲ ﻛﻪ ﻛﻼ وﻗﻒ اﺳﺖ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻧﺼﻒ (ﻧﺼﻒ درﺧﺘﺎن وﻣﺤﺼﻮل آﻧﻬﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ وﻗﻒ و ﻧﺼﻒ دﻳﮕﺮ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﺄﺟﺮ) درﺧﺘﻜﺎری ﺷﻮد و در ﺑﻌﻀﻲ دﻳﮕﺮ از ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت ﻧﻴﺰ اﺟﺎزه اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻣﺴﺘﺄﺟﺮ ﺗﺠﻮﻳﺰ و اﺣﺪاث ﺑﻨﺎ ﺷﺪه اﺳﺖ، در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﮔﺬﺷﺖ زﻣﺎن اﻛﺜﺮ درﺧﺘﺎن ﻣﺜﻤﺮ ﻗﺒﻠﻲ ﺧﺸﻚ و از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻪ و ﻳﺎ ﺗﻌﺪاد ﻗﻠﻴﻠﻲ درﺧﺖ ﻏﻴﺮ ﻣﺜﻤﺮ ﺑﺎﻗﻲ ﻣﺎﻧﺪه و ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﻪ ﻧﻴﺰ ﻓﺮﺳﻮده و از ﺣﻴﺰ اﻧﺘﻔﺎع ﺳﺎﻗﻂ ﺷﺪه اﺳﺖ . ﻧﻈﺮ ﺑﺮ اﻳﻨﻜﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ادﻋﺎی ﺻﺎﺣﺒﺎن اﻋﻴﺎﻧﻲ ﺗﺼﻤﻴﻢ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺟﻬﺖ اﺧﺬ اﺟﺎره واﻗﻌﻲ ﻋﺎدﻟﻪ ﻋﺮﺻﻪ وﻗﻒ ﺑﻪ ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن و اداره اوﻗﺎف ﻣﻘﺪور ﻧﻤﻲﺷﻮد اﺳﺘﺪﻋﺎ ﻣﻲﺷﻮد ذﻳﻼ ﻣﺮﻗﻮم ﻓﺮﻣﺎﻳﻨﺪ. آﻳﺎ ﻣﺪﻋﻴﺎن اﻋﻴﺎﻧﻲ و ﻳﺎ وراث آﻧﻬﺎ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺪون اﺟﺎزه ﻣﺠﺪد ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن و اداره اوﻗﺎف ﻣﺠﺪدا ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻣﺨﺮوﺑﻪ را ﺑﺎزﺳﺎزی و ﺑﻪ ﺟﺎی درﺧﺘﺎن ﺧﺸﻜﻴﺪه رﻳﺸﻪﻫﺎی ﺟﺪﻳﺪ رﻳﺸﻪ ﮔﺬاری ﻛﻨﻨﺪ ﻳﺎ ﺧﻴﺮ؟ و اﺻﻮﻻ در اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻮارد ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻧﻮﻧﻲ و ﺷﺮﻋﻲ اﻋﻴﺎﻧﻲ ﻣﺴﺘﺤﺪﺛﻪ ﺑﻪ ﭼﻪ ﻣﺪﺗﻲ ﻣﻲﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺤﺪود ﺑﺎﺷﺪ ؟ ﺗﻜﻠﻴﻒ ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن و اداره اوﻗﺎف ﺟﻬﺖ اﻓﺰاﻳﺶ درآﻣﺪ ﻋﺮﺻﻪ اﻳﻦ ﻗﺒﻴﻞ ﻣﻮﻗﻮﻓﺎت ﻛﻪ وﺟﻮد ﭼﻨﺪ اﺻﻠﻪ درﺧﺖ ﻏﻴﺮ ﻣﺜﻤﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺗﻘﻠﻴﻞ درآﻣﺪ واﻗﻌﻲ ﻋﺮﺻﻪ وﻗﻒ و ﺗﻌﻄﻴﻞ ﻧﻴﺖ واﻗﻔﻴﻦ ﺧﻴﺮ ﻣﻲﺷﻮد ﭼﻴﺴﺖ ؟

پاسخ :
پاسخ از حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی :
ﻗﺮارداد ﻓﻴﻤﺎﺑﻴﻦ ﻣﺘﻮﻟﻲ و ﻣﺴﺘﺄﺟﺮﻳﻦ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ در ﻓﺮض ﻣﺮﻗﻮم در ﺣﻜﻢ ﻣﻐﺎرﺳﻪ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ و درﺧﺘﺎن ﻣﻠﻚ ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻬﺎل اﺳﺖ، ﺑﻠﻲ ﺑﺎ ﻓﺮض اﻳﻨﻜﻪ ﻣﺴﺘﺄﺟﺮﻳﻦ ﺑﺎ اﺟﺎزه ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺷﺮﻋﻲ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ اﺣﺪاث ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻧﻤﻮدﻧﺪ و ﺻﻼح وﻗﻒ ﺑﻮده ﻣﻠﻚ ﻣﺴﺘﺄﺟﺮﻳﻦ اﺳﺖ و ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺗﺼﺮف ﻣﺠﺪد در ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ ﺑﺎﻳﺪ زﻳﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﺘﻮﻟﻲ ﺷﺮﻋﻲ ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ و ﺻﻼح وﻗﻒ ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺘﻮﻟﻴﺎن ﻣﻮﻗﻮﻓﻪ ﻣﻮﻇﻒ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻣﻄﺎﺑﻖ وﻗﻔﻨﺎﻣﻪ و ﻧﻈﺮ واﻗﻒ ﻋﻤﻞ ﻛﻨﻨﺪ.
منبع : اﺳﺘﻔﺘﺎﺋﺎت ﺑﺎب وﻗﻒ، ﺣﻀﺮت آﻳﺖ الله اﻟﻌﻈﻤﻲ ﺧﺎﻣﻨﻪای ﻣﺪﻇﻠﻪ اﻟﻌﺎﻟﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺳﺎزﻣﺎن اوﻗﺎف ، مهر1390