پرسش :

کسى که اطمینان دارد به اینکه چیزى از درآمد سالانه‏اش تا پایان سال باقى نمى‏ماند، بلکه تمامى درآمد و منفعت او در خلال سال خرج هزینه‏هاى زندگى او مى‏شود، آیا واجب است براى خود سال خمسى تعیین کند؟ کسى که بر اثر اطمینان به اینکه چیزى از درآمدش زیاد نمى‏آید، سال خمسى تعیین نکرده، چه حکمى دارد؟

پاسخ :
ابتداى سال خمسى با تعیین از جانب مکلّف مشخص نمى‏شود، بلکه یک امر واقعى است که براى کسى که شغل او کاسبى است با شروع کاسبى و براى کشاورز با رسیدن وقت برداشتِ محصول و براى کارگر و کارمند با دستیابى به اولین درآمد، آغاز مى‏شود. حساب سر سال خمسى و محاسبه درآمد سالانه واجب مستقلى نیست، بلکه راهى براى شناخت مقدار خمس است و وقتى محاسبه واجب مى‏شود که بداند خمسى به او تعلّق گرفته، ولى مقدار آن را نمى‏داند و اگر از منفعت کسب چیزى نزد او نماند و همه آن در مؤونه زندگى مصرف شود، خمس هیچ‌کدام از آنها بر او واجب نیست.
منبع : رساله اجوبة الاستفتائات حضرت آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی