پرسش :

آیا قبل از حضرت آدم هم انسان هایی بوده اند یا خیر و اینکه هبوطی که انسان به زمین پیدا کرد منظورکره ی زمین است یا اینکه ممکن است انسان هایی هم ردیف ما در جاهای دیگر باشند ؟

پاسخ :
ملائکه در خصوص مسئله ی خلقت یک سوال کردند که برخی از افراد به آن از اعتراض یا د می کنند . ولی علامه طباطبایی معتقد هستند که یک ابهامی برای فرشتگان وجود داشت و می خواستند سوال کنند که ابهام آنها برطرف شود . وگرنه اعتراضی صورت نگرفته است . فرشتگان وقتی که دیدند خداوند قصد دارد انسان را خلق کند سوال کردند که آیا می خواهید در زمین خونریزی و فساد صورت بگیرد ؟ این مسئله ذهن برخی از افراد را به این سمت سوق داده که شاید قبلاً موجوداتی به اسم انسان در نظام خلقت بوده است . آنها فساد کرده و جنگ و خونریزی کردند . بعداً نسل آنها منقرض شد و از بین رفتند . سپس خداوند مجدداً این انسان یعنی حضرت آدم را آفرید منتها در یک شکل و قالب جدید تری . بعضی از افراد از همین آیه استفاده کردند که قبلاً یک انسان هایی بوده اند . ولی روایات ما بیشتر بیان می کند که جن بوده و یک موجودی به نام نسناس . خیلی روشن نیست که واقعاً کسانی به نام انسان قبلاً وجود داشته اند . بزرگان ما معتقد هستند که ملائکه با توجه به علمی که داشته اند این سوال را کردند . چرا که می دیدند این طبیعی است که یک موجودی بر روی زمین می آید و چون با هم زندگی می کنند قطعاً بایکدیگر تضادهایی پیدا می کنند . و در نتیجه به جان یکدیگر می افتند و این مسئله منجر به خونریزی و فساد می شود. علامه در این خصوص یک نکته ی ظریفی می گوید که آنهم این است که سوال جدی فرشته ها این بود که شما می خواهید در زمین خلیفه تعیین کنید . خلیفه یعنی کسی که شئون شخصی که او را خلیفه می گرداند باید داشته باشد. چطور می شود که کسی که می خواهد صفات شما را داشته و جانشین شما در زمین باشد و قطعاً کار او هم به فساد و خونریزی می کشد ، خلیفه ی شما باشد . بنابراین شما بیایید و خلیفه ما را انتخاب کنید . بنابراین علائمه از کنار این مسئله که قبل از حضرت آدم موجوداتی در زمین بوده اند به اسم انسان می گذرد و منافاتی با این مسئله ندارد . اما ایشان مسئله را به این شکل طرح می کند که خداوند می خواهد خلیفه ای تعیین کند و فرشتگان می گویند که ما را خلیفه قرار بده . به این خاطر که این موجود مشکل ایجاد می کند و نمی تواند صفات شما را متجلی کند . ولی خداوند می گوید قابلیت این موجود خیلی فراتر است . در خصوص قسمت دوم سوال باید گفت که قطعاً روایات می گویند همین کره ی خاک است . برخی از روایات می گویند که انسان در کوه صفا در کنار کعبه ی فعلی فرود می آید . و حوا هم در کوه مروه فرود می آید . برخی از روایات هم می گویند که این دونفر در هنگام فرود فاصله ی زیاد با هم داشته اند . ولی به طور کل در همین کره ی خاکی بوده است .