پرسش :

آیا ما تعریف مجسمی از شیطان داریم ؟ آیا شیطان یک موجود تعریف شده است ؟

پاسخ :
نام اولین شیطان عالم ابلیس است ، خدا در داستان خلقت بشر و خلافت انسان در زمین پرده بر می دارد و در آنجا خودش را نشان می دهد که چرا با حضرت حق به مخالفت برخاست . شیطان نه تنها درمقابل انسان ،گل سر سبد آفرینش سجده نکرد بلکه در مقابل حکم حضرت حق ایستاد . ابلیس پدر شیاطین عالم است و به همین دلیل هم هست که آیات قرآن او را از جن معرفی می کند زیرا جن در عالم ماده است و زاد و ولد دارد . اولین وجود خبیث ابلیس است که خداوند او را در قرآن بنام ابلیس خطاب می کند.بعضی ها می گویند که اشتقاق ای از ماده ی دیابلس است که یک لغت عبرانی است که وارد لغت عرب شده است . این موجود وقتی از رحمت درگاه حق رانده شد از خدا معذرت خواهی نکرد و به مسیر عصیانگری و تمرد خودش ادامه داد . جنس ابلیس از جن است . روی این بحث زیادی شده است . مرحوم شیخ طوسی معتقد بود که شیطان از ملائکه بوده است و بعد تمرد کرده و از حیطه ی ملائک خارج شده است . در خطبه ی قاسعه حضرت علی (ع) داریم که تکبر نورزید .اگر تکبر را سرلوحه ی زندگی تان قرار دادید خداوند نمی گذارد که وارد بهشت او بشوید . تکبر گناهی است که خداوند بخاطر آن ملکی را از بهشت بیرون کرد و اگر ملکی بخاطر این جرم از بهشت بیرون می شود هرگز انسانی بخاطر داشتن تکبر وارد بهشت نخواهد شد . عده ای تصور کردند که ابلیس از ملائکه ای بوده که تمرد کرده و از عالم بالا به عالم پایین سقوط کرده است ولی آیات قرآن این را نمی گوید . قرآن صراحتاً می فرماید : او از جنس جن بود یعنی موجودی آتشین بود و خود ابلیس هم آنرا قبول کرد . ابلیس در مقاومتی که در مقابل دستور حق می کند می گوید که چرا تو دستور دادی که من در مقابل آدم سجده کنم ؟ من را از آتش و انسان را از خاک و گِل آفریدی . خدا در قرآن می فرماید که ما جن را از آتش افروخته ی دود و سیاهی آفریدیم .