پرسش :

شیطان جز خدا چه کسی را می تواند پرستش کند ؟ انسانهای بد شیطان را معبود خودشان قرار داده اند .

پاسخ :
گناهکارانی مثل یزید هم خدا را پرستش می کنند ؟ بدن ما هم تسبیح می کند . یک تسبیح ، تسبیح تکوینی است یعنی نظمی که خدا بر موجودات حاکم کرده است ، آنها این نظم را قبول کرده اند و طبق آن نظم کار می کنند . جسم من قوانین حاکم بر خودش را پذیرفته است و طبق قوانین عمل می کند . یک معنای دیگر آن این است که خداوند به این موجودات یک درجه ی ضعیفی از عقل و شعور که برای ما قابل درک نیست داده است و آنها در همان حد خدا را تسبیح می کنند . مولکول های جسم من چه به معنای اول و چه به معنای دوم خدا را تسبیح بکنند ، منافاتی ندارد که من جسم خودم را در راه گناه بکار بگیرم . مولکولها در حد ضعیف خودشان تسبیح می کنند اما من بعنوان انسانی که دارای روح و جسم هستم تسبیح نمی کنم زیرا اختیار دارم . ممکن است که ذرات جسم ابلیس هم خدا را تسبیح بکنند به این معنا که قوانین حاکم بر طبیعت هم بر او حاکم است اما شیطان بعنوان یک موجود مختار در مقابل خدا عصیان می کند.
ما جن و انس را آفریدیم تا ما را عبادت بکنند نه اینکه به اجبار ما را عبادت بکنند . هدف خدا از آفریدن انسان این است که عبادت بکنید . حالا یاعبادت می کنید یا نمی کنید . خدا نماز را فرستاده که ما آنرا بخوانیم . یک عده نماز را می خوانند و یک عده نماز را نمی خوانند . خدا پیامبر را فرستاد تا به ما معارف و نماز را یاد بدهد . این علت غائی است ولی همه نماز نمی خوانند چون اجبار نداریم . خدا از ما می خواهد که او را عبادت بکنیم اما ما ممکن است که خدا را عبادت بکنیم یا نکنیم زیرا ما مختار هستیم .
عبادتی که از روی اختیار باشد برای انسان پاداش می آفریدند و عبادت تکوینی سرجای خودش محفوظ است. مثلا فردی می گوید که من این مدرسه را ساخته ام تا در آن بچه ها درس بخوانند و به مدارج عالیه برسند. اما هرکس در آنجا درس بخواند به مدارج عالیه نمی رسد . شیطان هوای نفس اماره ی خودش را معبود خودش قرار داده است .